Turancı Kazak Şair Anıldı
 11 Şubat 1938 tarihinde Kominist sisteme boyun eğmediği için kurşuna dizilerek öldürülen Turancı Kazak şair Mağcan Cumabay Mağcan filminin galasında anıldı.

İleri yayınlarının organizasyonu ile gerçekleşen Mağcan filminin galası Taksim Ses Tiyatrosunda kalabalık bir topluluk önünde yapıldı.

Takdim konuşmalarını  Oğuz Doğan'ın yaptığıGalaya çeşitli parti ve sivil toplum kuruluşlarının katıldığı toplantıya MHP'den MYK üyesi Özcan Pehlivanoğlu, Ülkü Ocakları İstanbul İl Başkanı Ahmet Yiğit Yıldırım MHP Beyoğlu İlçe Başkanı Murat Doğan, MHP Başakşehir İlçe Başkanı Dursun İzci, Ülkü Ocakları Başkanları, Bozkurtlar Platformu Koordinatörü Müjdat Öztürk, Turancı Hareket Platformu Başkanı Hasan Kocabey Ulusal Parti Genel Başkanı Gökçe Fırat, Gençtürkler, HEPAR, ve çok sayıda Türk Milliyetçisi katıldı.

Mağcan Cumabay kimdir?

Kazak Türklerinin Türklük ve Turan ateşiyle yanan, Sovyet işgalindeki Türkistan'ın bağımsızlığı için mücadele veren ve Turancı olduğu için 45 yaşında kurşuna dizilerek şehit edilen büyük şairi...

Mağcan Cumabay: Kazak edebiyatının ulularından. Büyük fikir ve dava adamı. Hürriyet aşığı, coşkulu şair. 1893’de Kuzey Kazakistan’da doğdu. Babası Beken Bey (Ceken Bey) Mağcan’ın okumasına gerek görmez. Zira oğlunun köy mollası olmasını istemektedir. Ancak Mağcan babasını dinlemez, henüz 12 yaşındayken Çala Kazak Medresesi’ne devam eder. Bu medresede Arapça, Farsça ve Çağatay Türkçesini öğrenir. Yine aynı yıl Ufa’da bulunan Galiya Medresesi’ne başvurur. Bu medresede de Rus Dili ve Edebiyatı eğitimini alır. 1913 yılında Kazan’da Şolpan adıyla ilk şiir kitabını yayınlar. Kitabın yayınlanmasıyla birlikte, Mağcan Kazak ve Tatar milliyetçisi gençler arasında bir sembol isim haline gelir. 1923-1926 yılları arasında Moskova’daki Edebiyat Enstitüsü’ne devam eder. Enstitünün hocalarından V. Briusov, Mağcan’ı “Kazakların Puşkin’i” olarak adlandırır.

Mağcan Cumabayev, Sovyet ihtilalinin gerçekleştiği 1917 yılı içinde Mir Cakıp Dulatoğlu, Ahmet Baytursunoğlu, Alihan Bükeyhanoğlu, Seken Seyfullin, Muhammedcan Seydalin, Esfendiyar Köpeyoğlu, Sultan Mahmut Toraygıroğlu gibi fikir adamı yazarlarla tanışır ve Alaş Orda hareketinin siyasal gelişimine destek verir. Yapılan Alaş kurultayı sonunda Alaş Orda Hükümeti kurulur, Kazakistan’ın bağımsızlığı ilan edilir (13 Aralık 1917). Alaş Orda Hareketi, Kazakların tarihe geçmiş meşhur bağımsızlık hareketidir. “Ne korsem de Alaş üçin korgenim / Magan atak ultım uşın olgenim – Ne görsem de Alaş için görürüm / Bana armağandır yüce halkım için ölürüm” mısraları, Mağcan’ın kaleminden o yıllarda çıkmıştır.

Mağcan, 1922 yılında değerli yazar Hazer Törekuloğlu’nun davetiyle Taşkent’e gider. Orada Şolpan, Sana ve Akjol gazetelerinde şiirlerini yayınlar. İşte bu sırada meşhur Kazak aydın ve yazarı Avezov ile tanışır. Yazdığı şiirlerinde Kazak halkının Sovyetleşmesine karşı çıkmakta, Kazak halkına ata yurduna ve bağımsızlığına sahip çıkmasını öğütlemektedir. Stalin’in yönetime gelmesiyle birlikte Alaş Ordacılar baskı altına alınmaya başlanır. Mağcan’ın yakın çevresi, ya tehditlerle ya da menfaat karşılığında Mağcan’ı terk etmeye başlar. Mağcan her geçen gün yalnızlaşmaktadır. Kitapları basılmaz, şiirleri yayınlanmaz. Ailesini geçindirecek maddi imkanı kalmaz. Mağcan’a selam veren dostu kalmamıştır çevresinde. O artık, yalnız bir adamdır. İşte bu yıllarda yazdığı ve yüreğiyle dertleştiği mısraları kaleme alır. “Ey yüreğim benim ne suçum var, bu halkı sen sev dedin ben de sevdim” mısralarında içine düştüğü yalnızlığı, terk edilmişliği ve sahipsizliği ifade eder. Şiirleri yasaklanır. Bu yasak 1988 yılına kadar devam eder.

Moskova’da 1925 yılında kurduğu Alka adlı edebiyat derneğinin karşı devrimci faaliyetler yaptığı iddiasıyla, Mağcan tutuklanır ve idama mahkum edilir. Ancak, cezası 10 yıl sürgün cezasına çevrilir. 1930’da başlayan sürgün yıllarını çalışma kamplarında geçirir. Rus yazarı Gorki’nin yardımlarıyla 1936 yılında hapishaneden çıkar. Almatı’ya döndükten sonra Muhtar Avezov’un tutuklanmasına yardımcı olacak bilgiler vermesi istenilir. Mağcan böyle bir alçaklığı yapacak insan değildir. Ve “Japon Casusu” suçlamasıyla, 1937 yılının Aralık ayında yeniden tutuklanır. Ama Mağcan sorgulama sırasında maruz kaldığı işkencelere dayanamaz... Suçlamayı kabullenir. 19 Mart 1938’de kurşuna dizilerek öldürülür. Sovyet işgali altında bulunan Türk yurtlarındaki aydınlardan biri daha böylece susturulmuştur.

Kazakistan'da doğup Türkistanı kucaklayan, ateşli yüreğinin tutuşturduğu kalemiyle büyük Turan ülküsüne hizmet eden bahtsız yiğit. Bu ülkünün neferleri Özbekistan, Kırgızistan, Kazakistan, Türkiye, Azerbaycan, Kırım, İran, Doğu Türkistan, Kerkük, Tataristan hasılı Türklerin anayurdunun her bucağında aynı kaderi paylaşmıştır: Zulüm, sürgün, iftira, işkence, yalnızlık ve ölüm... 

Mağcan Türkistan'ın değişik şehirlerinde farklı aydın hareketlerinin içerisinde yer alır. Türklerin hürriyet mücadelesine destek verir şiirleriyle. Hapse girer, Gorki'nin çabalarıyla kurtulur. Sürgün cezası yer. Yanına hiç bir dostunun yaklaşmasına izin verilmez ve yapayalnız bırakılır. Geçimini sağlayamayacak hale getirilir. Bu durumda bile sadece "Ey yüreğim benim ne suçum var/Bu milleti sen sev dedin, ben de sevdim" serzenişinde bulunur. Sonunun ölüm olacağını biliyordu. Stalin kasabı karar verdikten sonra Türk aydınlarının susturulması için gerekçe mi yoktu? Mağcan da "Japon casusu" olduğunu kabul etti işkencede ve 1938 Mart'ında şehadete yürüdü... Adının anılması bile yasaklandı. 1993 yılında Nursultan Nazarbayev devlet töreniyle doğumunun 100. yılında Mağcan'ın çalınan itibarını ait olduğu yere, Turan ülküsüne inananların gönlüne iade etti...
Çanakkale Şavaşları sırasında yazdığı Uzaktaki Kardeşime (Alısdaki Bavırıma) şiiri Mağcan'ın gönlünün genişliğinin ve Türk ülküsüne inancının mührü gibidir. Şiirinin bir kaç dörtlüğü Mağcan'ı anlatmamızı gereksiz kılıyor... Rahmet ve dua ile anıyoruz.
- See more at: http://www.recaicoskun.com/detay.php?hid=34#sthash.od3hcuG9.dpuf

UZAKTAKİ KARDEŞİME


" Bu şiir, Türkiye'nin Kurtuluş Savaşına atfen, 
Büyük şair Mağcan Cumabay tarafından 
Kazakistan'da 1918-1919 kışında yazılmıştır."
 

Uzakta ağır azap çeken kardeşim 
Solmuş laleler gibi kuruyan kardeşim 
Etrafını sarmış düşman ortasında 
Göl gibi gözyaşı döken kardeşim 

Önünü ağır kaygı örtmüş kardeşim 
Ömrünce yaddan cefa görmüş kardeşim 
Hor bakan, yüreği taş, kötü düşman 
Diri diri derini soymuş kardeşim 

Ey Pirim! Değil miydi Altın Altay 
Anamız bizim? Bizlerse birer tay 
Bağrında yürümedik mi serazat 
Yüzümüz değil miydi ışık saçan ay? 

Alaca altın aşık atışmadık mı? 
Tepişip bir döşekte yatışmadık mı? 
Anamız olan Altayın ak sütünden 
Beraber emip, beraber tadışmadık mı? 

Akmadı mı bizim için dupduru bulak 
Şarıldayıp, gürül-gürül dağdan inerek 
Hazırdı uçan kuş, kopan yel gibi 
Dilesek bir bir atlar, tıpkı Burak 

Altay’ın altın günü nazlanarak 
Gelende sen pars gibi bir er olarak 
Akdeniz, Karadeniz ötelerine 
Kardeşim, gittin beni bırakarak 

Ben kaldım yavru balaban, kanat açamam 
Uçsam diye davransam bir türlü uçamam 
Yön bulduran, yol gösteren can kalmadı 
Yavuz düşman koyar mı şimdi beni vurmadan 

Kurşunlar genç yüreğime saplandı 
Günahsız temiz kanım su gibi aktı 
Kansız kalıp kuruyup bayıldım 
Karanlık hapse sıkıca kapattı 

Görmüyorum gece gezdiğimiz ovayı 
Gündüz güneşi, gece gümüş nurlu ayı 
Nazlı nazlı ipek kundaklara sarmalayıp 
Bizi büyüten altın anam Altay’ı 

Ey Pirim! Ayrıldık mı ulu bütünden? 
Dağılıp yılmayan yağan oklardan 
Türk’ün pars gibi yüreği varken 
Korka kul mu olduk düşmandan sinen 

Kudrete hamle eden Türk’ün canı 
Gerçekten hasta mı, bitti mi hali? 
Ateşi söndü mü yürekteki, kurudu mu 
Kaynayan damarındaki atalar kanı 

Kardeşim sen o yanda, ben bu yanda 
Kaygıdan kan yutuyoruz, bizim adımıza 
Layık mı kul olup durmak? Gel gidelim 
Altay’a, ata mirası altın tahta 

MAĞCAN CUMABAY

1893 yılında kuzey Kazakistanın Petropavlovsk bölgesinde dünyaya gelen Kazak edebiyatçısı, gazeteci, pedagog ve Türkolog olan Mağcan Cumabayın Türkiye Türklerinin gönlünde özel bir yeri ve önemi vardır. 11 Şubat 1938 tarihinde inandığı değerlerden taviz vermediği için kurşuna dizilerek öldürülen Mağcan Cumabay, Uzaktaki Kardeşime adlı şiiriyle Anadoluda kurtuluş savaşı veren Türkiye Türklerine mücadele azmi vermiştir. Onun bu asil davranışı Türk Dünyasını ne kadar yürekten takip ettiğinin de bir işaretidir.

http://www.kitapindirim.com/feyzullah-budak/altay-daki-yuregim-magcan-cumabay.htm

 

 

MAĞCAN’A CEVAP


"Bu şiir, Büyük şair Mağcan Cumabay'a Türkiye'den    80 yıl gecikmiş bir cevap ve vefa borcunun if
asıdır"   2002 Şubat  

Uzaktan azabımı bilen kardeşim 
Sevgisiyle gözyaşımı silen kardeşim 
Özü amansız düşman ortasında 
Gönlünü derdime bölen kardeşim 

Ağır kaygılarla doldum kardeşim. 
Kuruyup Lale gibi soldum kardeşim. 
Taş yürekli düşmanı sen hep bilirdin. 
Ben şimdi haberdar oldum kardeşim 

Ortak anamız idi, Altın Altay 
O bir Tulpar idi, bizler birer tay 
Bağrında şimşek gibi çakardık 
Karşımızda sönük kalırdı, gün ve ay

Alaca altın aşık atıştık elbet 
Tepişip bir döşekte yatıştık elbet 
Altay gibi bir ananın ak sütünden 
Beraber emip, beraber tadıştık elbet. 

Bizim için dupduru bulaklar aktı. 
El attığımız yerde şimşekler çaktı. 
Emrimizdeydi uçan kuş ve kopan yeller 
Bindiğimiz atlar tıpkı buraktı. 

Bir gün ortak hayatın süresi doldu. 
Tanrı emriyle sefer mukadder oldu. 
Bedenim Akdeniz–Karadeniz arkasında 
Yüreğim Altın Altay’da kaldı. 

Bilirim öksüz kalıp kanat açamadığın 
Uçmaya davransan da uçamadığın 
Yön bulduran, yol gösteren can olmayınca 
Düşman kurşunlarından kaçamadığın 

Sana değen kurşun, bana saplandı 
Günahsız kanımız birlikte aktı 
Toprağa düşen kan, onu yurt kılar 
Bizi ayrılıp, bölünmek yaktı. 

Ben de hasretim, gezdiğimiz ovaya 
Gündüz güneşe, gece gümüş nurlu aya 
Bizi ipek kundaklara sarmalayıp 
Bağrında büyüten anamız Altay’a 

Ulu bütünden ayrılıp uzağa düştük. 
Tarihin kazanında yıllarca piştik. 
Dağılıp yılmadık yağan oklardan 
Yiğitlik suyunu biz özünden içtik. 

Kudrete hamle eden Türk canı 
Ne hasta düştü, ne de tükendi hali 
Sönmedi yüreklerdeki ateş 
Kurumadı damardaki atalar kanı 

Kardeşim, sen o yanda, ben bu yanda 
Kudret doğmaz ayrı ayrı yatanda 
Gücü-kuvveti toplamak gerek 
Atalardan miras ortak vatanda. 

FEYZULLAH BUDAK



Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

banner211