Kırım krizi Rusya'ya kuşkuyu artırdı...

Uzmanlar, Kırım'ın tek taraflı bağımsızlığını ilan ederek Rusya'ya bağlanma kararı almasının, bölgenin önemli aktörü Kazakistan ile Rusya'nın ilişkilerine nasıl yansıyacağını değerlendirdi.

Dünya 31.03.2014, 14:37 31.03.2014, 14:39
Kırım krizi Rusya'ya kuşkuyu artırdı...

  Almatı merkezli Avrasya Araştırma Enstitüsü Direktörü Murat Çemrek, Ukrayna krizi sonrası Kazak dış politikasındaki Rus ağırlığının  daha somut hale geldiğini belirterek, "Kazak dış politika yapıcıları, Astana'nın her yerden çok Moskova'ya fiziksel değilse bile zihinsel yakınlığının farkındadırlar ve Moskova da bunun farkında'' değerlendirmesinde bulundu.

Kırım'daki refarandumdan sonra Kazakistan'ın Rusya'yı memnun edebilecek açıklamalar yaptığını hatırlatan, Çemrek, buna karşın kriz sonrası Kazakistan-Rusya ilişkilerinin kırılganlaştığını söylemenin yanlış olmayacağını savundu.

Çemrek, ABD'nin diğer başkanlarının aksine Barack Obama'nın daha çok iç politikayla ilgilendiğini, bu nedenle de Rusya'nın Kırım'ı kolayca ilhak ettiğini ileri sürdü.

 

- "Kazakistan, Rusya'nın yanında yer almış oldu" 

Avrasya Araştırma Enstitüsü analisti Daniyar Kosnazarov ise her ne kadar çok yönlü dış politikadan bahsedilse de Ukrayna krizinde, Kazak dış poitikasında Rusya'nın ağır basmaya devam ettiğini vurguladı.

Kazakistan'ın Ukrayna krizi sırasında başlangıçta toplum nezdindeki reaksiyonu da hesaba katarak, krizle daha az ilişkilendirilmek istediğini dile getiren Kosnazarov, "Tutarli olma gayreti çercevesinde arabulucu yeteneklerini kullanmayı yeğleyen Kazakistan, diğer yandan da BM Genel Kurulu'nda 16 Mart'ta yapılan Kırım referandumunu yasadışı ilan eden ve Ukrayna'nın toprak bütünlüğünü teyit eden karar oylamasında çekimser kalarak Rusya'nın yanında yer almış oldu" dedi.

 

- Orta Asya ülkeleri ne yapacak

Avrasya Araştırma Enstitüsü Analistlerinden Doç. Dr. Canat Momınkulov da Ukrayna krizi sonrası Orta Asya ülkelerinde tutum değişiklikleri olup olmayacağı konusunu değerlendirdi.

Momınkulov, Orta Asya ülkelerinin Ukrayna trajedisini çok iyi anladığını ve gerekli dersleri aldığını savunarak, Kırım'ın ilhak edilmesinden sonra sadece Orta Asya ülkelerinin değil, Belarus dahil olmak üzere bütün eski Sovyet ülkelerin Rusya’ya kuşkuyla bakmaya başladığını ileri sürdü.

Orta Asya ülkelerinin jeopolitik çevresi ve sorunlarının aynı olduğunu belirten Momınkulov, "Ukrayna krizi, Orta Asya ülkelerinin birbirine doğru yönelmelerini ve bölgesel güç olan Özbekistan veya Kazakistan'a yaklaşmalarını sağlayabilir. Kırım’ın alınması Orta Asya ülkelerini ayrışmaya değil aksine doğal birleşmeye itecek" diye konuştu. 

 

-Kazakistan-Rusya ilişkileri

Kazakistan'ın her şeye karşın Rusya’ya güvendiğini ve onunla birlikte olmanın çok daha güvenli olduğuna inandığını savunan Momınkulov, Kırım'ın ilhakı gibi durumun Kazakistan topraklarında yaşanması ihtimalinin çok düşük olduğunu belirtti.

Momınkulov, Rusya'nın Kazakistan’a yakın sınırlara roketlerini yerleştirmesinin hem Kazakistan’a hem de Çin ve ABD’ye uyarı olarak yorumlanabileceğini söyledi.

Rusya'nın tüm bu caydırılık hamlelerine karşın, Nazarbayev’in Avrasya Birliği’ni başlatması ve kendisini desteklemesi durumunda Moskova'nın Astana'nın en yakın muttefiği olmayı sürdüreceğini dile getiren Momınkulov, "Rusya'nın Kazakistan'a olumsuz bir tavır takınması lehine değil.  Olası askeri müdahale durumunda Rusya Kazakistan’ı kaybeder. Orta Asya’dan çekilmek zorunda kalır.  Eğer Moskova Kazakları kaybederse Avrasya politikası da birlik de olmaz. Günümüzde 19. yüzyılda olduğu gibi silahla tekrar bir 'fethetme' hareketine girişen bir Rusya olacağını düşünmek saçma'' diye konuştu.

Kazakistan topraklarındaki Rus nüfusunun ilerleyen dönemlerde azalma eğilimi göstereceğini iddia eden Momınkulov, ülkede 2030’dan sonraki Rus oranı'nın yüzde 10-12'ye gerileyeceğini savundu.

 

- Kazakistan batı kampına yaklaşır mı? 

Momınkulov, Kazakistan'ın bölgedeki son krizin ardından Batı'ya daha fazla yaklaşma ihtimaline ilişkin soruya, Ukrayna'nın Batı kampında yer almak arzusuyla toprağının bir kısmı olan Kırım'ı Rusya’ya vermek durumunda kaldığını hatırlatarak yanıt verdi.

Özbekistan'ın Ukrayna’nın toprak bütünlüğünü savunduğunu hatırlatan Momınkulov, bölgede Batı’yla yaklaşabilecek tek ülkenin Özbekistan olduğunu ifade etti.

 

-Rusya'ya yönelik yaptırımlar

Momınkulov, Rusya'nın Ukrayna krizi sonrası uğrayabileceği olası ambargolar ve petrol fiyatlarında yaşanabilecek düşüşlerin hem Rusya hem de Kazakistan'ın aleyhine olduğuna işaret etti.

Avrasya Birliği müzakerelerinde uzlaşılan maddelerin şeffaf şekilde açıklanmadığını ifade eden Momınkulov, konuyu çalışmak isteyen uzmanlara bilgiye erişiminde herhangi bir destekte bulunulmadığına dikkati çekti.
Yorumlar (0)
26°
parçalı az bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 31 66
2. Trabzonspor 31 62
3. Sivasspor 31 54
4. Beşiktaş 31 53
5. Galatasaray 31 52
6. Alanyaspor 31 51
7. Fenerbahçe 31 50
8. Gaziantep FK 31 41
9. Göztepe 32 39
10. Antalyaspor 31 38
11. Kasımpaşa 31 36
12. Gençlerbirliği 32 36
13. Malatyaspor 31 32
14. Denizlispor 31 32
15. Çaykur Rizespor 31 32
16. Kayserispor 31 31
17. Konyaspor 31 30
18. Ankaragücü 31 26
Takımlar O P
1. Hatayspor 32 60
2. Erzurum BB 32 56
3. Adana Demirspor 32 55
4. Bursaspor 32 55
5. Akhisar Bld.Spor 32 54
6. Fatih Karagümrük 32 53
7. Altay 32 51
8. Ümraniye 32 44
9. Keçiörengücü 32 44
10. Giresunspor 32 44
11. Menemen Belediyespor 32 42
12. Balıkesirspor 33 38
13. İstanbulspor 32 37
14. Altınordu 32 33
15. Boluspor 32 30
16. Osmanlıspor 32 27
17. Adanaspor 32 21
18. Eskişehirspor 33 12
Takımlar O P
1. Liverpool 35 93
2. Man City 35 72
3. Chelsea 35 60
4. Leicester City 34 59
5. M. United 34 58
6. Sheffield United 35 54
7. Wolverhampton 34 52
8. Arsenal 34 50
9. Burnley 35 50
10. Tottenham 34 49
11. Everton 34 45
12. Southampton 34 44
13. Newcastle 35 43
14. Crystal Palace 34 42
15. Brighton 35 36
16. West Ham 35 34
17. Watford 35 34
18. Bournemouth 34 28
19. Aston Villa 34 27
20. Norwich City 35 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 35 80
2. Barcelona 36 79
3. Atletico Madrid 36 66
4. Sevilla 35 63
5. Villarreal 35 57
6. Getafe 35 53
7. Real Sociedad 35 51
8. Valencia 35 50
9. Granada 35 50
10. Athletic Bilbao 35 48
11. Osasuna 36 48
12. Levante 35 43
13. Real Betis 36 41
14. Real Valladolid 36 39
15. Eibar 35 36
16. Celta de Vigo 36 36
17. Deportivo Alaves 35 35
18. Mallorca 35 32
19. Leganés 35 29
20. Espanyol 35 24