Libya devrimini kutluyor...

Libya, Muammer Kaddafi'ye karşı halk devriminin başladığı 17 Şubat tarihini “Milli Bayram” olarak kutluyor.

Dünya 17.02.2014, 12:17 17.02.2014, 12:19
 Libya devrimini kutluyor...
Albay Muammer Kaddafi, Libya Kralı İdris es-Senusi'ye karşı 1969 yılında yaptığı darbe ile iktidara gelip, 1970-2011 yılları arasında "Libya Büyük Arap Halk Sosyalist Cemahiriyesi'nin Kardeşçe Lideri" ve "Bir Eylül Büyük Devriminin Rehberi" ünvanını kullanarak, resmi bir görevi olmadan toplam 42 yıl boyunca "tek adam" olarak Libya'yı yönetmişti.

Kazazife kabilesinin desteğini alan Kaddafi, Çad ve Nijer gibi Afrika ülkelerinden getirttiği paralı askerlerden oluşan muhafızlarla ülke çapında baskıcı bir yönetim kurdu. Kaddafi yazdığı "Yeşil Kitap"'ın okunmasını ülkede zorunlu kılarken, "Kapitalizm ve Sosyalizm'e karşı 3'üncü Teori" adı altında bir resmi ideoloji oluşturdu. Libya resmi ideolojisi Sosyalizm, Arap Milliyetçiliği, İslam ve Kaddafi'nin şahsi görüşlerinin harmanlanmasından oluşuyordu. 

Cemahiriye rejiminin toplumsal hayatın tüm alanlarını kontrol ettiği, ülkedeki Amazig azınlığına karşı inkar politikalarının yürürlükte olduğu 42 yıllık diktatörlük döneminde, ihmal edilen ülkenin ikinci büyük kenti Bingazi'de başlayan halk isyanı Kaddafi güçleri tarafından şiddetle bastırılmaya çalışıldı. Sivil toplum kuruluşlarına ve muhalif medya kurumlarına izin verilmeyen ülkede muhalif gösteriler "Arap Baharı" süreciyle başladı.

- Rejim 2011’de nasıl devrildi?

17 Şubat:

Fethi Tarbel isimli insan hakları aktivistinin tutuklanması ile Bingazi’de protestolar başladı; protestolar hızlıca diğer şehirlere de sıçradı ve güvenlik güçlerinin sert tepkisi ile karşılaştı.

20 Şubat:

Muhalifler Bingazi’yi ele geçirdi. İsyanın yayılmasının ardından yaşanan yoğun çatışma ortamı ve yağmalamalar sonucunda Türkiye Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu’nun talimatıyla ülkede bulunan çok sayıdaki Türk vatandaşının tahliyesine başlandı.

22 Şubat:

İsyanın başlamasının ardından Kaddafi ilk kez Yeşil Meydan’dan halka seslendi. Kaddafi görevini bırakmayacağını ve başkent Trablus’tan asla ayrılmayacağını ilan etti. Konuşmasında muhaliflere “fareler” şeklinde hitap eden Kaddafi ev ev baskınlar yapılacağı tehdidinde bulundu.

24 Şubat:

Muhalifler ülkenin kuzeyindeki Mistrata kentini ele geçirdi.

27 Şubat:

Kaddafi rejimini devirme ortak gayesi etrafında birleşen muhalefet, faaliyetlerinde organizasyon ve direniş çabalarını koordine için Ulusal Geçiş Konseyi’ni kurdu.

10 Mart:

Kaddafi’ye bağlı güçler Brega kentinde isyancıları uçakla bombaladı. Kaddafi güçleri Zaviye kentinin kontrolünü geri aldı.

17 Mart:

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK) 1973 sayılı kararı kabul ederek Libya’yı uçuşa yasak bölge ilan etti ve sivilleri korumak gerekçesiyle hava saldırılarına başlanması kararını verdi. 15 üyeli BMGK'da, 10 üye olumlu ve 5 üye çekimser oy (Rusya, Çin, Hindistan, Almanya ve Brezilya) kullandı.

19 Mart:

Fransa’nın öncülüğünde Libya’ya muhtemel bir operasyonu görüşmek üzere Paris’te bir toplantı gerçekleştirildi. Toplantıdan bir kaç saat sonra Fransa öncülüğünde Koalisyon Güçleri Kaddafi yönetimindeki askeri hedeflere yönelik füze bombardımanı başlattı.

26 Mart:

NATO toplantısı sonucunda 27 Mart’tan itibaren Koalisyon Güçleri tarafından yürütülen operasyonun tüm unsurları ile NATO tarafından üstlenilmesine karar verildi.

29 Mart:

Uluslararası Libya Konferansı Londra’da düzenlendi. Türkiye’nin de aralarında bulunduğu 40 ülkenin dışişleri bakanlarının yanı sıra, Birleşmiş Milletler, Afrika Birliği, İslam İşbirliği Teşkilatı'nın da aralarında bulunduğu uluslararası birçok örgütün temsilcisi konferansa katıldı. Konferansta Kaddafi’ye görevi bırakma çağrısı yapıldı.

30 Mart:

NATO’nun hava saldırılarının verdiği güçle önceleri ilerleyen Libyalı isyancı güçler, Kaddafi’nin daha iyi donanımlı güçleri karşısında birçok bölgede geri çekilmek zorunda kaldı.

20 Mayıs:

NATO uçakları Kaddafi güçlerine ait 8 savaş gemisini batırdığını açıkladı.

23 Mayıs:

UGK Başkanı Mustafa Abdulcelil, iki günlük bir ziyaret için Türkiye’ye geldi. Abdulcelil, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ve Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu ile bir araya geldi. Abdülcelil, Gül’den geçiş süreci için destek talep etti. Geçiş sürecinin intikam duygusundan uzak olması gerektiğinin altını çizen Gül, “Artık Libya’da eski yönetime yer yok” dedi.

27 Haziran:

Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM), Libya lideri Muammer Kaddafi ve oğlu Seyfülislam hakkında isyancılara işkence yapmak ve sivilleri öldürmek suçlarından tutuklama emri çıkardı; Kaddafi yönetimi kararı kabul etmediğini açıkladı.

1 Ağustos:

İsyancılar Zlitan şehrini ele geçirdi; bombalamalar sonucu Kaddafi tankları, roket atarları ve cephanelikleri yok edildi.

14 Ağustos:

İsyancılar Zaviye şehrini ele geçirerek, Trablus’un tedarik yollarını büyük ölçüde kesti.

23 Ağustos:

Muhalifler başkent Trablus'u kontrolleri altına aldı. Kaddafi karşıtı isyancılar devlet televizyonunu, Trablus havalimanını ve Kaddafi’nin karargahını ele geçirdiler. Şehrin simgesi olan "Yeşil Meydan"'ın adı "Şehitler Meydanı" şeklinde değiştirildi. Libya’nın başkenti Trablus’taki çatışmalarda bin 300 kişinin öldüğü açıklandı.

20 Ekim:

Muammer Kaddafi'nin doğum yeri ve Kaddafi yandaşlarının son kalesi olan Sirte uzun çatışmaların ardından UGK güçlerinin eline geçti. Kaddafi Sirte’de yaralı olarak ele geçirildikten sonra linç edilerek öldürüldü.  BM ve Uluslararası Af Örgütü Kaddafi’nin ölümünün soruşturulmasını istedi.

23 Ekim:

Libya geçici yönetimi Bingazi’de ülkenin kurtuluşunu ilan etti. Kaddafi rejimi öncesinde kullanılan ve İtalyan işgaline karşı bağımsızlığı simgeleyen kırmızı siyah yeşil renkli ay yıldızlı bayrak yeni bayrak olarak kabul edildi.

-Geciş sürecinin sorunları 

Üç yıldan bu yana geçiş süreci yaşayan Libya, Kaddafi rejiminden devralınan sorunların yanı sıra kabileler arasındaki iktidar mücadelesi ve petrol gelirlerinin paylaşımındaki krizle uğraşıyor.

Ülkede demokratik kurumların tesis edilememesi, düzenli ordu ve polis teşkilatının kurulamaması da devrim sonrası çözülmeyi bekleyen önemli sorunlar arasında bulunuyor.

Tunus Cumhurbaşkanı Zeynelabidin Bin Ali’nin bir halk ayaklanması sonucu devrilmesi sonucu başlayan “Arap Baharı”ndan en çok etkilenen ülkelerin başında Libya geliyor. Muammer Kaddafi’nin 42 yıllık iktidarı altında yaşayan ülke halkının 17 Şubat 2011’de başlattığı barışçıl protestolara ağır silahlarla cevap vermesi Libya’da bir iç savaşın çıkmasına sebep olmuş, savaşta yaklaşık 35 bin kişi hayatını kaybetmişti. 

Kaddafi rejimi ise resmen 23 Ekim 2011’de sona ermişti.

Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 30 63
2. Trabzonspor 30 61
3. Sivasspor 30 54
4. Galatasaray 30 52
5. Beşiktaş 30 50
6. Fenerbahçe 30 49
7. Alanyaspor 30 48
8. Göztepe 30 38
9. Gaziantep FK 30 38
10. Antalyaspor 30 37
11. Kasımpaşa 30 36
12. Gençlerbirliği 30 32
13. Denizlispor 30 32
14. Kayserispor 30 31
15. Konyaspor 30 30
16. Malatyaspor 30 29
17. Çaykur Rizespor 30 29
18. Ankaragücü 30 25
Takımlar O P
1. Hatayspor 32 60
2. Erzurum BB 32 56
3. Adana Demirspor 32 55
4. Bursaspor 32 55
5. Akhisar Bld.Spor 32 54
6. Fatih Karagümrük 32 53
7. Altay 32 51
8. Ümraniye 32 44
9. Keçiörengücü 32 44
10. Giresunspor 32 44
11. Menemen Belediyespor 32 42
12. İstanbulspor 32 37
13. Balıkesirspor 32 35
14. Altınordu 32 33
15. Boluspor 32 30
16. Osmanlıspor 32 27
17. Adanaspor 32 21
18. Eskişehirspor 32 12
Takımlar O P
1. Liverpool 33 89
2. Man City 33 66
3. Leicester City 33 58
4. Chelsea 33 57
5. M. United 33 55
6. Wolverhampton 33 52
7. Arsenal 33 49
8. Sheffield United 33 48
9. Burnley 33 46
10. Tottenham 32 45
11. Everton 32 44
12. Newcastle 33 43
13. Southampton 33 43
14. Crystal Palace 33 42
15. Brighton 33 36
16. West Ham 33 31
17. Watford 33 28
18. Aston Villa 33 27
19. Bournemouth 33 27
20. Norwich City 33 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 34 77
2. Barcelona 34 73
3. Atletico Madrid 34 62
4. Sevilla 33 57
5. Villarreal 34 54
6. Getafe 34 53
7. Real Sociedad 34 51
8. Athletic Bilbao 34 48
9. Valencia 34 47
10. Granada 34 47
11. Osasuna 34 45
12. Levante 34 43
13. Real Valladolid 34 39
14. Real Betis 34 38
15. Deportivo Alaves 34 35
16. Eibar 33 35
17. Celta de Vigo 34 35
18. Mallorca 34 29
19. Leganés 34 28
20. Espanyol 34 24