Üç Ana Damar Doları Besliyor...

Merkez Bankası'nın faiz artırımı dolar kurunda son 3 haftada yüzde 7'ye yakın düşüş getirmesine rağmen yurtiçi yerleşiklerin dolar mevduatları artmaya devam ediyor.

Ekonomi 25.02.2014, 09:22 25.02.2014, 09:39
Üç Ana Damar Doları Besliyor...

 Piyasa uzmanları ve reel sektör patronlarına göre vatandaşın döviz talebi siyasi riskin canlı olması ve yurtdışında ABD kaynaklı ekonomik gelişmelerle birlikte artmaya devam edecek.

Merkez Bankası'nın doları yaklaşık 3 hafta içinde yüzde 7'ye yakın aşağı çeken faiz hamlesine rağmen yurtiçi yerleşiklerde döviz talebi yükselmeye devam ediyor. Merkez Bankası istatistiklerine göre geçtiğimiz yılın Mayıs ayından bu yana yurtiçi yerleşiklerin döviz talebinde istikrarlı bir artış göze çarpıyor. Eski Fed başkanı Ben Bernanke'nin 17 Mayıs 2013'te gelişmekte olan ülke piyasalarının kaderini değiştiren konuşmasını yaptığında yurtiçi yerleşiklerin döviz mevduatı 110.7 milyar seviyesindeydi. Merkez Bankası'nın faiz artırımı kararı öncesi 24 Ocak 2014 haftasında ise bu rakam 130.3 milyar dolara çıktı. Faiz artırımı kararı sonrasında da artış sürmeye devam etti. 7 Şubat haftası yurtiçi yerleşiklerin döviz mevduatı 133.3 milyar dolara çıktı.

Faiz artırımına rağmen hanehalkları ve özel şirketlerdeki döviz talebini halen güçlü olduğu görülüyor. Buna sebep olarak da doların halen yükseleceği duygusunun vatandaşlara hakim olması gösteriliyor.

ÜÇ ANA DAMAR DOLARI BESLİYOR

Tacirler Yatırım Koordinatörü Erkin Şahinöz'e göre dolara olan talep 3 ana damardan besleniyor: "Birincisi 170 milyar dolar döviz açık pozisyonu olan özel sektörün MB Başkanı Erdem Başçı'nın yılsonu 1.92 kur tahmini ile birlikte doların yükselişine ters ayakta yakalanması. Doların 2.39 TL'lere kadar çıkması ile birlikte özel sektör faiz artırımının ardındna doların düşmesiyle dolar talebini artırıp açığını kapamaya çalıştı. İkinci ana damar ise yabancının Türkiye'deki riskini azaltması. Yabancılar hisse senedi ve bono satarak dövize geçmesi, döviz talebini de yükselti."

‘HANEHALKI DAVRANIŞI DEĞİŞTİ’

Erkin Şahinöz'e göre üçüncü ana damar ise hanehalklarının "döviz yükselecek" algısı. Mayıs 2013'e kadar vatandaşların başarılı bir portföy yöneticisi gibi dolar düşerken aldığını, yükselirken sattığını belirten Şahinöz "Ama Mayıs'tan beri bu hanehalkının davranışı anormal bir şekilde değişmiş vaziyette. Kur yükseldikçe döviz talebi arttı. Kurdaki yükselişin artık kalıcı olmaya başladığını düşündüler. Kur algısı bozuldu. Henüz düzelmiş gibi gözükmüyor" diye konuştu. Şahinöz dolar için yurtdışında iki göstergenin kritik olduğunu doların 6 gelişmiş ülkeye karşı değerini gösteren dolar endeksinin 81.5'in, ABD 10 yıllık tahvil faizinin yüzde 3'ün altında seyretmesine rağmen doların 2.15 TL altına düşememesinin yurtiçinde dolara olan talebin hala güçlü olduğunu gösterdiğini vurguladı.

'DÖVİZ TALEBİ ARTABİLİR'

Bahçeşehir Üniversitesi Öğretim Üyesi İsmet Demirkol ise artan özel sektör dış borcu ve siyasi belirsizliğin devam etmesi ile dövize talebin önümüzdeki aylarda artarak süreceğini belirtti. Demirkol "FED'in Mart itibari ile tahvil alımlarını her toplantıda en az 10 milyar dolar azaltma kararı alarak  devam ettireceği beklentisi sonucu dövize talep devam edebilir. MB'nin politika faizini Ocak ayında yükseltmesine rağmen  tasarrufların reel anlamda gerilemeye devam ediyor. Ne zaman ki Merkez Bankası dış piyasadaki gelişmelere paralel olarak  faiz silahını  200 bp daha yükseltirse, döviz talebinde bir miktar gerileme olabilir" diye konuştu.

‘TÜRKİYE'NİN DÖVİZ DENGESİ ÇOK RAHAT DEĞİL’

Meksa Yatırım Stratejisti Zeynel Balcı ise Merkez Bankası'nın faiz artırımının döviz talebindeki artışı yavaşlatmada etkili olduğunu ancak döviz talebinin kırıldığı veya azaldığı gibi görüşe varmak için çok erken olduğunu söylüyor. Zeynel Balcı "FED’in kırılgan ülkeler içinde Türkiye’yi ilk sıraya çekmesi ve yakalaşan seçimler nedeniyle siyasi tansiyonun henüz düşmemesi, FED’in rutin hale gelmeye başlayan “Tahvil alımlarında 10 milyar dolarlık azatlımlar” ve Türkiye’nin de içinde yer aldığı Gelişen Ülkelerden döviz çıkış beklentisi döviz kurları üzerinde yukarı yönlü baskı yapan gelişmeler olarak geçerliliğini koruyor.  Ayrıca Türkiye’nin döviz dengesine bakıldığında çok rahat olmadığı görülüyor. Reel kesimin 170 milyar dolar döviz açık pozisyonda olması, cari açığın tekrar yükselme eğilimine girmesi ve 65 milyar dolara yükselmesi, merkez bankası brüt ve net rezervlerinin Türkiye’deki sıcak para tutarı karşısında yeterli olup olmadığı tartışmaları döviz konusunda duyarlılığın devam etmesine neden olan gelişmelerden bazıları. Döviz kurları biraz gerilese de henüz yukarı yönlü beklentinin kırıldığını söylemek zor" diye konuştu.

‘DOLAR BORCU OLAN FİRMA TEREDDÜTE SAHİP’

Doların vatandaş üzerindeki psikolojik etkisi reel sektörün de dikkatle takip ettiği bir durum olarak dikkat çekiyor. İstanbul Hazırgiyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği (İHKİB) Başkanı Hikmet Tanrıverdi, kurdaki değişimlerin ihracatçıları ve ithalatçıları yakından ilgilendirdiğine işaret ederek “İhracatçı gelecek parasının bedelini, ithalatçı, borcu için dövizi takip etmek durumunda. Yine üretici hammadde fiyatları için takip etmek durumunda. Bu kesim için bu durum bir gereklilik. İşinin bir parçası. Ancak, Türkiye’de 1994-2001 krizleri ile birlikte dövizin büyük hareketliliği, insanların zihnine krizin bir göstergesi olarak yerleşti. Bu psikolojik etkiyi sokaktaki vatandaş da siyasetçi de takip ediyor. Ekonominin temelleri sağlam değilse, dövizdeki hareketlilik sağlam olmayan temeli daha da çürütür” şeklinde konuştu.

İHKİB Başkanı Tanrverdi konuşmasının devamında “Döviz borcu olan firmalar, bu riski kapatmak için kurun hangi seviyede alınabileceği gözlemliyor. Ancak, örneğini elinde TL olan, ve dolar borcu olan firma, doların 2.10 TL seviyesinde mi, 2.15 seviyesinde mi alma konusunda tereddütlere sahip” dedi.

"ASLINDA VATANDAŞI İLGİLENDİRMİYOR"

Küçük ve Orta Büyüklükte İşletmeler Derneği (KOBİDER) Nurettin Özgenç, insanların siyasetle ilgilenir gibi döviz kurları ile ilgilendiğine işaret ederek “İş dünyasının bu işle ilgilenmesi anlaşılır bir şey. Ancak, vatandaş, siyasetle ilgilenir gibi dövizle ilgileniyor. Herkesin gündeminde dolar şu seviyeye çıktı, bu seviyeye indi ifadeleri var. Aslında çok da vatandaşı ilgilendiren bir konu değil. Ben de anlamış değilim. Sanırım ülkedeki olaylar ile bağdaştırılıyor dövizdeki hareketlilik” şeklinde konuştu.
Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 30 63
2. Trabzonspor 29 58
3. Sivasspor 29 53
4. Galatasaray 29 52
5. Beşiktaş 29 50
6. Fenerbahçe 30 49
7. Alanyaspor 30 48
8. Göztepe 30 38
9. Gaziantep FK 30 38
10. Antalyaspor 30 37
11. Kasımpaşa 29 35
12. Gençlerbirliği 30 32
13. Denizlispor 30 32
14. Malatyaspor 30 29
15. Çaykur Rizespor 29 29
16. Kayserispor 29 28
17. Konyaspor 29 27
18. Ankaragücü 30 25
Takımlar O P
1. Hatayspor 31 57
2. Bursaspor 32 55
3. Adana Demirspor 31 54
4. Erzurum BB 31 53
5. Akhisar Bld.Spor 31 51
6. Fatih Karagümrük 31 50
7. Altay 31 50
8. Ümraniye 31 44
9. Keçiörengücü 31 44
10. Giresunspor 31 44
11. Menemen Belediyespor 32 42
12. Balıkesirspor 31 35
13. İstanbulspor 31 34
14. Altınordu 32 33
15. Boluspor 31 30
16. Osmanlıspor 31 24
17. Adanaspor 32 21
18. Eskişehirspor 31 12
Takımlar O P
1. Liverpool 32 86
2. Man City 32 66
3. Leicester City 33 58
4. Chelsea 33 57
5. M. United 33 55
6. Wolverhampton 33 52
7. Arsenal 33 49
8. Sheffield United 32 47
9. Tottenham 32 45
10. Burnley 32 45
11. Everton 32 44
12. Newcastle 32 42
13. Crystal Palace 33 42
14. Southampton 32 40
15. Brighton 33 36
16. West Ham 32 30
17. Watford 33 28
18. Aston Villa 32 27
19. Bournemouth 33 27
20. Norwich City 33 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 33 74
2. Barcelona 33 70
3. Atletico Madrid 34 62
4. Sevilla 33 57
5. Villarreal 33 54
6. Getafe 33 52
7. Real Sociedad 33 50
8. Athletic Bilbao 33 48
9. Valencia 34 47
10. Granada 34 47
11. Osasuna 33 44
12. Levante 33 42
13. Real Valladolid 34 39
14. Real Betis 34 38
15. Deportivo Alaves 34 35
16. Eibar 33 35
17. Celta de Vigo 34 35
18. Mallorca 34 29
19. Leganés 33 25
20. Espanyol 33 24