Serkan Şen'den Düşündüren Konferans

Ondokuzmayıs Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Serkan ŞEN’in verdiği konferansa katılım yüksek oldu.

Kültür Sanat 22.03.2014, 19:09 22.03.2014, 19:26
Serkan Şen'den Düşündüren Konferans
 Türk Ocakları Samsun Şubesinde “Samsun Yer Adlarının Dili” konulu konferans verildi.

Ondokuzmayıs Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Serkan ŞEN’in verdiği konferansa katılım yüksek oldu.

Açılış konuşması yapan şube Başkanı Prof. Dr. K.Tuncer ÇAĞLAYAN, Belediyelerin yer adlarının yaşayan halkın kültürünü, aidiyetlerini ifade ettiği için büyük öneme sahiptir. İlerleyen yıllarda stratejik bir değere sahip olacaktır. Yer adlarından o beldenin hangi kültüre ait olup olduğu tartışmaları çıkacaktır. Samsun’u yönetecekler Samsun’un tarihi isimerine sahip çıkmalı, tartışmalı, Amazon gibi isimleri Samsun’a mahal etmemeli.

Açılış konuşmasının ardından Doç. Dr. Serkan ŞEN konuşmasına şöyle devam etti;

Hikmet sahipleri “Adını bildiğiniz varlığı sahiplenirsiniz” demişler. Onun için Yüce Yaratıcı, Adem’e eşyanın adını öğretmiş. Tanışmalarımız muhatabımızın adını sormakla başlar. Ardından saygı ve sevgiye dönüşür. Yani adlar dünyayla kurduğumuz iletişimin ilk adımıdır.

Yaşadığınız kenti sevmiyorsanız bir yanınız eksik kalır. Peygamberin Hicret’te döktüğü göz yaşları, Bilge Kağan’ın Ötüken için anlattıkları sizde yankı bulamaz. Doğu Türkistan’da olanlara anlam veremezsiniz. Kerkük’ün niçin mum gibi eridiğini sezemezsiniz. Filistin’de çocukların ellerindeki sapanlar sizin için manasızdır.



Samsun’da yerleşim yerlerinin öncelikle boy adlarını esas alarak verildiği görülmektedir. Bu durumu pek çok Anadolu şehrinde gözlemlemek mümkündür. Dikkat çeken bir başka husus ise şıh, şeyh, baba, dede, hacı, fakı, kadı gibi dini nitelikteki adlardır. Veriler Anadolu’nun Türkleşme sürecinin Samsun’da da işlediğini göstermektedir. Yesevi dervişleri yerleştikleri beldeleri mamur etmişler, zaviyelerle ticari hayatı canlandırmışlar böylelikle cazibe merkezi olan kent, Türk boylarının akınına uğramış.

Çocuklarımıza vereceğimiz adların, ya çağrıştırdığı kişi veya nesne güzel olmalı ya da manası güzel olmalıdır. Biz Bekir adını manasına bakarak vermeyiz. Hz. Ebu Bekir’e hürmeten veririz. O nedenle bu konularda hassas olunması gerekir.

Samsun’da başta köy adları olmak üzere yerleşim birimi adları incelendiğinde buranın tam bir Türk şehri olduğu gerçekliği ortaya çıkar. Şehrimiz Türkleşme ve İslamlaşma sürecini tamamlamış bu meseleye noktayı koymuştur. Bu toprağın dili “Ben hafızamdan Amisos’u sildim” diyor.

Bir de değiştirilen yer adları meselsi var. Bu uygulama yanlıştır. Öz güvenden yoksundur. İttihatçılarla beraber başlamıştır. Osmanlının böyle bir derdi olmamıştır. Ve bu doğru tutumdur. Lakin son dönemde değiştirilen yer adları konusunda keser hep başka hesapları olanlara çalışıyor. Pekala değiştirilen Öz Türkçe yer adlarının peşine kim düşecek. Osmanlı dönemi kayıtlarından okuyorum: Koymat: Bafra ve Samsun Kazaları (Canik Sancağı), Yörükan Taifesinden diyor. Biz bunu değiştirdik Toybelen yaptık. Ne ad verme ilkelerimize uyuyor ne köyün yapısına. Cahilliğimiz köyde isim boyutundaki Türk damgasını kendi elimizle silmemize yol açmış. Badırlı’yı Ataköy yaptık. Atatürk adını yaşatacak onca vesile varken tuttuk Beydilli’ boyundan gelen bu sözcüğü attık. Bilerece’yi (Beylerce) attık Şenyurt yaptık, Killik’i Sarayköy, Afanlı’yı Sarıtaş, , Ökse’yi Kutlukent, Güdeli’yi Ovabaşı , Türnük’ü Yaylaçatı yaptık. Bu örnekleri kat kat çoğaltabiliriz. Şimdi ben buradan Norşin’e geri dönelim diyen devlet büyüklerimize sesleniyorum Türk’ün adlarını geri verme konusunda da aynı hassasiyet gösterilecek mi?


Samsun’un Osmanlı öncesinde başlayan Tükleşme süreci, Osmanlıyla beraber büyük mesafeler katetmiş, Balkanlar ve Kafkaslardan çekilen nüfusla beslenmiş, Lozan neticesinde gerçekleşen mübadele ile son şeklini almıştır. Her şehirde olduğu gibi Samsun’da da kendini azınlık olarak değerlendirenler bulunabilir. Lakin Türk kimliği açısından bakıldığında Samsun kozmopolit bir şehir değildir.

Soru cevaplar ile zenginleşen konferans sonunda Şube Başkanı Prof. Dr. K.Tuncer ÇAĞLAYAN’ın daveti üzerine konuşması Doç. Dr. Serkan ŞEN’e Türk Ocağının plaket ve kupasını takdim etmek üzere MHP Atakum Belediye Başkan Adayı Prof. Dr. Necdet ÇAMAŞ ve MHP İlkadım Belediyesi Meclis Üyesi adayı ve Türk Ocağı Yönetim Kurulu Üyesi Nihal TÜFENK davet edildi.

Yorumlar (1)
recep tektaş 6 yıl önce
Serkan hocama çok teşekkür ediyorum samsun halkını bilgilendirdigi icin
23°
parçalı bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 31 66
2. Trabzonspor 30 61
3. Sivasspor 30 54
4. Galatasaray 30 52
5. Fenerbahçe 31 50
6. Beşiktaş 30 50
7. Alanyaspor 30 48
8. Göztepe 30 38
9. Gaziantep FK 30 38
10. Antalyaspor 30 37
11. Kasımpaşa 30 36
12. Gençlerbirliği 31 33
13. Denizlispor 31 32
14. Kayserispor 30 31
15. Konyaspor 30 30
16. Malatyaspor 30 29
17. Çaykur Rizespor 30 29
18. Ankaragücü 30 25
Takımlar O P
1. Hatayspor 32 60
2. Erzurum BB 32 56
3. Adana Demirspor 32 55
4. Bursaspor 32 55
5. Akhisar Bld.Spor 32 54
6. Fatih Karagümrük 32 53
7. Altay 32 51
8. Ümraniye 32 44
9. Keçiörengücü 32 44
10. Giresunspor 32 44
11. Menemen Belediyespor 32 42
12. İstanbulspor 32 37
13. Balıkesirspor 32 35
14. Altınordu 32 33
15. Boluspor 32 30
16. Osmanlıspor 32 27
17. Adanaspor 32 21
18. Eskişehirspor 32 12
Takımlar O P
1. Liverpool 33 89
2. Man City 33 66
3. Chelsea 34 60
4. Leicester City 34 59
5. M. United 33 55
6. Wolverhampton 33 52
7. Arsenal 34 50
8. Tottenham 33 48
9. Sheffield United 33 48
10. Burnley 33 46
11. Everton 33 44
12. Newcastle 33 43
13. Southampton 33 43
14. Crystal Palace 34 42
15. Brighton 33 36
16. West Ham 33 31
17. Watford 34 31
18. Aston Villa 33 27
19. Bournemouth 33 27
20. Norwich City 34 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 34 77
2. Barcelona 34 73
3. Atletico Madrid 35 63
4. Sevilla 34 60
5. Villarreal 34 54
6. Getafe 34 53
7. Real Sociedad 34 51
8. Valencia 35 50
9. Athletic Bilbao 34 48
10. Granada 34 47
11. Osasuna 34 45
12. Levante 34 43
13. Real Valladolid 35 39
14. Real Betis 34 38
15. Celta de Vigo 35 36
16. Deportivo Alaves 34 35
17. Eibar 34 35
18. Mallorca 34 29
19. Leganés 34 28
20. Espanyol 34 24