Koli Enfeksiyonu Nedir? (Kolibasilosis)

Kanatlı sektörünün en baş belası ve toplu kayıplara neden olan hastalıklarından birisi Koli hastalığıdır. kanatlılarda Koli hastalığı olarak bilinen enfeksiyon nedir?

Sağlık 16.10.2020, 22:38 16.10.2020, 23:51
Koli Enfeksiyonu Nedir? (Kolibasilosis)

Kanatlılarda Koli Enfeksiyonu (Kolibasilosis) nedir ne değildir çokca merak edilen bir hastalıktır. Hatta kanatlı sektörünün en baş belası ve toplu kayıplara neden olan hastalıklarından birisidir Koli hastalığı.

KOLİ HASTALIĞI NEDİR?

Bu hastalığın etkeni Escherichia Coli, gram negatif bakteri gurubuna ait olup, tedbir alınmazsa ölümcül enfeksiyonlarına neden olur. Koliseptisemi, Escherichia coli enfeksiyonu olarak da anılır. Bu hastalığa bilhassa genç hayvanlar duyarlı olup, kuluçka süresi 2-3 gündür. Ölüm oranı da anında %75'e ulaşabilir. Kolibasiloz, akut ölümcül bir septisemi (Kan dolaşım enfeksiyonu) veya subakut perikardit, hava kası iltihabı, salpenjit (Yumurtalıkta Fallop tüpünün iltihaplanması) ve peritonit (karın zarının iltihaplanması)  şeklinde ortaya çıkar. Kanatlı hayvanlarda büyük kayıplara neden olan, ortak bir ekonomik öneme sahip bir hastalıktır. Ve dünya çapında görülür.

KOLİ HASTALIĞI NASIL BULAŞIR?

  • Kuluçka makinalarından,
  • Hasta ve portörler yoluyla,
  • Dışkılar yoluyla,
  • Kirlenmiş yiyeceklerle,
  • Hareket halinde ki insanların el ve ayaklarıyla,
  • Hareket halinde ki araçlarla,
  • Kuşlarla,
  • Kirli sularla,
  • Kirli sular veya gübre ile kirlenmiş sebze ve meyvelerle,
  • Hayvan artıkları ile kirlenmiş gıdalar ve sularla,
  • Sığırlar ile uğraşan kişilerden bulaşır.

Kanatlı hayvanlarının bulunduğu ortamda, fekal (dışkı) kontaminasyon ile çok sayıda Escherichia coli bulunur. Bu enfeksiyona ilk maruz kalma, kuluçkahanede, enfekte olmuş veya kontamine (bulaşmış)  olmuş yumurtalardan da bu hastalık oluşabilir. Bilhassa kulucka sezonunda dışkı ile bulaşık yumurtaları dezenfektan yerine sirke ile temizlenmesi  ( Sirke dezenfektan degildir) bu hastalığı yaygın hale getirir. Civciv çıkımında bu hijyensiz ortam alışkanlığı göbek enfeksiyonuna zemin hazırlar. 

Sistemik enfeksiyon, çok sayıda Escherichia Coli solunum yolundan veya bağırsaktan kan dolaşımına eriştiğinde meydana gelir. Bakteriyemi septisemi ve ölüme kadar ilerler veya enfeksiyon serosal yüzeylere, perikardiyuma, eklemlere ve diğer organlara kadar yayılır. Vücütda zayıf olan hangi bölge varsa oraya yerleşir ve büyük harabiyet meydana getirir. Gider kalbi, karaciğeri, böbreği vurur. Yada gider eklemlerde yaptığı harabiyetle topallık yapar. 

Escherichia Coli hastalığı; B1 tiamin eksikliği ve iç parazit varlığı ile de karıştırılabilir. Hatta sahada bu durumda bir kaç vakıa ile karşılastım. Koli tedavisi edilmesine rağmen bazı hasta kanatlılarda bu topallığın sürdüğünü gördük.  Bu nedenle topallığı devam edenler sürüden ayırılmalı, tedavisine devam edilmelidir. Bu durumdaki hayvanlar tedavi edilmediği takdirde portör durumuna düşebilir. 

Koli basilinin yüzlerce çeşidinden birkaç tanesi gıdalar ve sular ile bulaşan salgınlara neden olabilir. İnsanlarda da karın ağrısı, bulantı kusma ve kanlı ishalle seyreden ciddi enfeksiyonlar da yapar. Bu hastalık insanlardan hayvanlara bulaştığı gibi hijyenik kurallara uyulmazsa hayvanlardan insanlara da bulaşabilir.

Coli hastalığı hastalığının Belirtileri:

  • İştahsızlık
  • Durgunluk
  • Düşkünlük
  • Sarı ve yeşil ishal
  • İbiklerde morarma
  • Sakallarda morarma
  • Tüylerde kabarma
  • Suyu çok içme
  • Halsizlik,
  • Solukluk,
  • Huzursuzluk,
  • Vücutta morartılar,
  •  Ağız, burun kanamaları,
  • Yüksek ateş
  • Ve ölüm

 görülür. Koli basili ince bağırsak enfeksiyonu yapar. Bakterinin çeşidine göre bol sulu ishal yada dizanteri benzeri kanlı ishale neden olur.Eheç bakterisi (Enterohemorajik Escherichia coli) ise kansızlık ve böbrek yetmezliğine ve ölüme yol açabilir.

Koli basili enfeksiyonlarında belirtiler nedir?

  • Kramp tarzında karın ağrıları,
  • Bol sulu ishal,
  • Su kaybına bağlı halsizlik, bitkinlik,
  • Yorgunluk, çabuk yorulma,
  • Kanlı ishal,
  • Hafif ateş,
  • Bulantı ve kusma görülür.
  • Koli basilinin cinsine bağlı olarak bu hastalık tablosuna ağır kansızlık, üre artışı ve böbrek yetmezliği tablosu da eklenebilir.

Koli Hastalığının tedavi ve kontroleri nasıl yapılır

Hekiminizin önereceği ilaç, dezenfeksiyon,  prebiyotik ve vitamin takviyeleri ile tedavisi mümkündür.

Otopside :

  • Karaciğerde büyüme, necrotik odaklar
  • Karaciğerde yeşilimsi renk
  • Dalakda yeşilimsi renk ve büyüme
  • Dalakda necrotik odaklar
  • Kalpde necrotik odaklar
  • Perikarditis
  • Peritonitis
  • Bağırsak içerisinde yeşilimsi görüntü
  • Kloakada ödem görülebilir.

Koli Hastalığı hangi hastalıklarla karıştırılıyor?

  • Kolera
  • Tifo
  • Koksidiyoz (kanlı ishal)
  • Paratifo
  • İle karıştırılır

Koli Hastalığından nasıl konuma sağlanır?

  • Aşılama en iyi korunmadır.
  • Biyo güvenlik genel korunma önlemleri alınmalıdır.
  • Kuluçka makinelerine yumurta konmadan evvel mutlaka dezenfekte edilmelidir.
  • Kirli ve pis yumurtakar temizlenmeli, fümige edilnelidir.
  • Ana kucakları, civciv büyütme yerleri temiz olmalı, sık sık dezenfeksiyon yapılmalı,
  • Yumurta toplama kapları, muhafaza ve depolama yerleri, civciv kutu ve kapları daima temiz olmalı ve dezenfekte edilmelidir,
  • Hayvanların girdiği havuzların sularının temiz olmasına dikkat edilmelidir.
  • El yıkama alışkanlığının kazanılması koli basili enfeksiyonlarından korunmak için gereklidir.

Şunu üretici arkadaşlarımız bilsinler ki kanatlılarda salgın durumlarında asla bireysel tedavi olmaz. Benim kümesim temiz, benim kümesin ayrı yerde anlayışıyla, gerekli hijyenik tedbirler alınmadığı takdirde hayvan sahibi bir numaralı bulaştırıcı  (portör) konumuna düşer.

Araştırma: Mustafa Kemal Bektaş

Yorumlar (0)
17°
parçalı bulutlu