Halk arasında genellikle yaşlılık belirtisi veya kireçlenme olarak geçiştirilen diz ağrıları, aslında bacaklarda simetrik ve ağrılı yağ birikimiyle karakterize olan lipödem hastalığının bir sonucu olabilir.1 Prof. Dr. Ahmet Karacalar, lipödem tanısı ve tedavisinde geç kalınmasının, eklem sağlığında geri dönülemez hasarlara yol açabileceği konusunda kritik uyarılarda bulundu.
MEKANİK YÜK VE EKLEM HASARI DENGEYİ BOZUYOR
Lipödem, özellikle bacaklarda ve bazen kollarda simetrik, aşırı ve anormal yağ birikimiyle kendini gösteren kronik bir hastalıktır . Bacaklarda oluşan bu orantısız yük, diz eklemleri üzerinde devasa bir mekanik baskı oluşturur. Prof. Dr. Ahmet Karacalar'a göre, lipödemli bireylerde dizlerin içe dönmesi (X-leşme) sıklıkla görülmektedir .
Diz içi yağlanmanın bu süreçte önemli bir neden olduğunu belirten Karacalar, "Ayak tabanı kemerinde giderek çökme oluşur ve yürüyüş mekaniği değişir. Bu durum, diz kıkırdağında yumuşama (kondromalazi) ve eklem kapsülünde zar iltihabı (sinovit) gelişimini tetikler," ifadelerini kullanıyor.1
ANABOLİK DİRENÇ: KAS GÜÇLENDİRME NEDEN ZORLAŞIYOR?
Lipödem hastalarında karşılaşılan en büyük engellerden biri de "anabolik direnç" olgusudur.1 Bu tablo, kas güçlendirmenin normalden çok daha zor olduğu anlamına gelir. Özellikle diz eklemini koruyan kuadriseps ve kalça abdüktörlerinde görülen kas zayıflığı, eklem üzerindeki stabiliteyi azaltarak dejenerasyonu derinleştirir.1
Diz ağrısı nedeniyle fiziksel aktiviteden kaçınan bireylerde, hareketsizliğe bağlı kas zayıflığı ve kilo artışı bir kısır döngü yaratır . Bu döngü, hem lipödemin ilerlemesine hem de diz problemlerinin kalıcı hale gelmesine neden olmaktadır.1
YENİ NESİL TEDAVİ YAKLAŞIMI: İNCELT, ŞEKİLLENDİR, TAMİR ET
Prof. Dr. Ahmet Karacalar, lipödem kaynaklı diz sorunlarının yönetiminde dört basamaklı bir protokolü vurguluyor: İNCELT - ŞEKİLLENDİR - TAMİR ET - GÜÇLENDİR.
-
İncelt ve Şekillendir: Diz çevresi yağların "Superdry" gibi lenf koruyucu tekniklerle alınması, dizin doğru hizalanmasına katkı sağlar ve eklem fonksiyonlarını rahatlatır.1
-
Tamir Et: Yağ dokusundan elde edilen kök hücreler (SVF), eklem içindeki iltihabı durdurma, kan akışını iyileştirme ve eklem kayganlığını artırma yeteneğine sahiptir .
-
Güçlendir: Cerrahi ve biyolojik onarım sonrası doğru kas gruplarının güçlendirilmesi, tedavinin kalıcılığı için hayati önem taşır .
MULTİDİSİPLİNER YAKLAŞIM ŞART
Lipödemli diz sorunlarının yönetiminde sadece cerrahi değil; plastik cerrahi, fizik tedavi ve rehabilitasyon ile ortopedi bölümlerinin işbirliği gerekmektedir . Ancak temel sorun olan lipödem tedavi edilmeden dize yönelik yapılan işlemlerin başarı şansı düşük kalabilmektedir.1
Erken teşhisin hayat kurtardığını belirten uzmanlar, diz ağrısının "normal" kabul edilmemesi gerektiğini vurguluyor. Farkındalığın artması, hem hastalığın ilerlemesini yavaşlatacak hem de uzun vadeli eklem protezi ihtiyaçlarının önüne geçecektir .
Haber: Ramazan Çağlar
Kaynak: Prof. Dr. Ahmet Karacalar Teknik Bilgi Paylaşımları
Kapsam Haber Sağlık Servisi
Yorumlar
Kalan Karakter: