Elektrik devrelerinde ve panolarında bazı ekipmanlar kritik bir şekilde güvenlik önlemleri oluşturmak için kullanılır. Örnek olarak faz koruma rölesi temelde faz sırasının kontrolünü ve sorunlara karşı sistemin korunmasını sağlayabilen ekipmanlardan birisidir. Zira elektrik devrelerinde sağlıklı bir çalışmayı elde edebilmek için genellikle kullanımları yer alır.
Faz koruma rölesi, elektrik devreleri dahilinde kritik bir yere sahip olarak, faz sıralamasının kontrolünü gerçekleştirir. Ekipman sıralamada bir problem ile karşılaşıldığında tesisata bağlı cihaz ya da sistemlerin korunmasını gerçekleştiren malzemedir. Bu bağlamda da faz röleleri elektrik tesisatlarında düzgün bir yapının elde edilmesi için gerçekten temel bir ihtiyaçtır.
Bir elektrik devresi içerisinde üç faz bulunuyorsa, bu fazlardan herhangi birinin kaybı gerçekleştiğinde faz kaybı adı verilen olay ortaya çıkar. Fazın kaybı ile birlikte de bir sigortanın atması, bir kablonun kopması veya mekanik bir problem olduğu akla gelebilir. Ani bir şekilde bu tarz bir durum yaşandığında da elektrik devresine bağlı sistem, makine ya da cihazlarda arıza yaşanabilir. Bu tip bir duruma karşı faz koruma rölesi üç faz üzerinde kolay bir şekilde bir güvenlik önlemi olarak kullanılırken, faz sıralamasını ve bir kayıp olmadığını gözden geçiren ekipmandır.
Faz Koruma Rölesi Ne İşe Yarar?
Röle temel olarak elektrik tesisatlarında bir güvenlik ekipmanı olarak kullanılırken, aşırı ya da eksik bir faz problemi bulunduğunda bunu tespit ederek sisteme bağlı elektrikli cihazları ve mekanizmaları korur. Yani elektrik sistemlerinde doğru bir çalışma sağlanabilmesi için faz sıralamasının takibini gerçekleştirir.
Faz koruma rölesi bugün örnek olarak aşağıda sayılabilecek alanlarda bu işlevi gerçekleştirecek şekilde kullanılabilir.
- Konutlarda kullanılan elektronik cihazlarda yer alabilir.
- Tarım makinelerinde akım yüksekliğine karşı koruma oluşturabilir.
- Enerji santrallerinde ve dağıtım tesislerinde güvenli bir elektrik kullanımı için yer alır.
- Hastaneler gibi yüksek maliyetli medikal sistemlerin kullanıldığı tesislerde koruma amaçlı kullanılabilir.
- Endüstriyel tesisler içerisinde kompresör, kazan, otomasyon sistemleri veya motorların güvenilir şekilde çalışması için ihtiyaç duyulur.
- Ticari yapılarda havalandırma ve ısıtma sistemlerinde yer alabilir.
- Telekomünikasyon ağlarının korunması için kullanılabilir.
- Havayolu veya demiryolu gibi taşımacılık yöntemlerinde doğru çalışma için kullanım görülür.
Koruma rölesi özellikle şantiye panosu ile elektrik temini gerçekleştiren açık yapılarda bir ekipman olarak panoya dahil edilir ve birçok noktaya karşı koruma oluşturur. Genellikle güçteki bir dalgalanma ya da yüksek gerilim problemine karşı koruma sağlarken, endüstriyel tesisler gibi yapılarda çok geniş bir uygulama imkanı ile ihtiyaçlara cevap verebilir.
Faz Koruma Rölesi Elektrik Sistemlerinde Neden Önemlidir?
Faz koruma rölesi elektrik sistemlerinde sistem, ekip ve ekipmanların daha uzun ömürlü olmasını, maliyetlerin düşmesini ve kesintisiz elektrik kullanımı ile birlikte devre güvenliğini sağladığı için önemli bir yere sahiptir.
Endüstriyel tesisler, santraller, hastaneler, okullar, alışveriş merkezleri veya bir otel içerisinde elektrik üç faz ile ulaşırken fazın sıralamasında problem yaşanmaması çok önemlidir. Çünkü faz sırasında eğer bir aksaklık olur ve fazlardan biri kayba uğrarsa, akımdaki ortaya çıkan problem iletim yönlerinde soruna neden olurken; cihazlar, ekipmanlar ve sistemlerde ani arızalar görülebilir. Bu arızalar bazen yangın bazen cihazların kullanılamaz hale gelmesi bazen enerji kesintileri gibi sorunlar çıkarırken, faz koruma rölesi bu tip noktalarda önemli bir avantaj sağlar.
Faz koruma rölesi kullanımı bir tesiste pano imalatı gerçekleştirilmeden önce ihtiyaç durumu belirlenerek sağlanır. Çünkü panonun ve elektrik sisteminin boyutuna, türüne ya da ihtiyaçlarına göre değişen çeşitler ile kullanım imkanı bulunmaktadır. Günümüzde yaygın bir şekilde kullanılan çeşitler arasında da motor koruma röleleri ya da faz sırası rölesi gibi ürünler yer alır. Özellikle motor koruma röleleri elektrik motorlarının korunması için faz problemlerine karşı avantaj oluştururken, endüstriyel tesisler gibi alanlarda çok sık görülür.
Kullanım amacına göre bazen bir endüstriyel tesiste bazen de bir ev içerisinde röle ihtiyacı yer alırken, rölenin bu kullanım alanına göre seçilmesi gerekir. Elektrik panoları ve devreleri içerisine dahil edilen bu ekipman, bazı sensörler ve elektronik devreler vasıtasıyla çalışma gösterir. Bu sayede elektrik devresinde faz sırası kontrolü gerçekleştirirken, sıranın bozulmaması dahilinde çalışmayı sürdürür ve arıza durumlarında da hızlı bir şekilde faz koruma rölesi sayesinde devre durdurularak alarm durumuna geçilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Koruma rölesi çeşitleri nelerdir?
Elektrik tesisatlarında çok sık kullanılan röleler faz rölesi, akım koruma ve motor rölesi gibi çeşitlerdir.
Faz koruma rölesi neden yanar?
Röle besleme geriliminin ortalamasına bağlı olarak aktif veya pasif duruma gelmesi noktasında uyarı vermek için yanıp sönmeye başlayabilir.
Yorumlar
Kalan Karakter: