Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörü ve psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, aşkın nöropsikolojik temelleri, insan ilişkilerindeki etkileri ve günümüzün popüler kavramları hakkında değerlendirmelerde bulundu.
Aşk Beyinde Mantığı Bastırıyor
Prof. Dr. Tarhan, aşkın biyolojik olarak beyinde yoğun dopamin salgılamasıyla başladığını söyledi. Bu durumun kişide yoğun haz ve odaklanma yarattığını ifade eden Tarhan, “Aşkın coştuğu yerde akıl ikinci plana düşüyor. Ön beyin duygusal beyin ile mantıksal beyin arasında dengeyi kurar. Ama aşk halinde duygusal beyin coşuyor, mantıksal beyni bastırıyor” dedi.
Aşkın zirve noktasında “nörolojik sessizlik” adı verilen özel bir durumun yaşandığını belirten Tarhan, kişinin bu evrede tüm problemlerinin çözülmüş gibi hissettiğini söyledi.
“Leyla ile Mecnun’u Psikiyatri Kliniğine Yatırırdık”
Tarhan, klasik edebiyatın en bilinen aşk hikâyelerinden Leyla ile Mecnun’u günümüz ölçütleriyle değerlendirdi. “Leyla ile Mecnun bu zamanda yaşasaydı biz onları psikiyatri kliniğine yatırırdık. Çünkü onlarınki patolojik aşktı. Ölümüne aşk dediğimiz bu durum sağlıksızdır. Modern psikiyatri böyle bir aşkı tedavi edilebilecek bir bozukluk olarak görür” diye konuştu.
Mükemmel Aşk Yoktur
Tarhan, “mükemmel aşk” arayışının gerçekçi olmadığını vurguladı.
“Mükemmel aşk yoktur. Bunu kabul edeceğiz. Aşık olduğunuz kişiyi olduğu gibi kabul etmelisiniz. Onu değiştirmeye kalkarsanız aşkı kaybedersiniz. Âşık olmak birbirinin gözünün içine bakmak değil, ortak bir hedefe bakmaktır” dedi.
Mevlana’nın pergel benzetmesine atıfta bulunan Tarhan, “Bir ayağınız realitede, diğer ayağınız idealde olmalı. Gerçeklerden korkmayan bir ilişki, sürdürülebilir aşkı ortaya çıkarır” ifadelerini kullandı.
İki Kişiye Aşk Değil, Macera
Bir kişinin aynı anda iki farklı kişiye aşık olamayacağını dile getiren Tarhan, “Bu yeni aşk değildir, yeni bir maceraya girmektir. Aşk dürüstlük olursa sürdürülebilir. İlişki tanımlanmazsa taraflar kendini ‘harcanabilir’ görür ve bu durum travmalara yol açar” dedi.
Olgun Aşk, Hayata Enerji Katar
Tarhan’a göre aşkın en sağlıklı hali “olgun aşk”. Bu form, kişiye motivasyon ve yaşam enerjisi sağlıyor.
“Eğer aşkı olgunlaştırabilirsek, bu bir nükleer enerji gibi olur. Müthiş bir hareket, motivasyon ve enerji verir. Ancak ego savaşları başladığında aşk sürdürülemez hale gelir. Dostluk ve güven, kalıcı aşkın temelidir” dedi.
İlk Görüşte Aşkın Nörobiyolojisi
“Yıldırım aşkı” olarak bilinen ilk andaki yoğun çekimin, nörobiyolojik bir gerçeklik olduğunu kaydeden Tarhan, “Beyinler konuşuyor. Ayna nöronlar karşılıklı etkileşim yaratıyor. Ancak buna samimiyet ve iyi niyet eklenmezse bu durum erotik bir çekimden öteye geçmez” dedi.
Love Bombing Tuzağına Dikkat
Tarhan, manipülatif kişiliklerin uyguladığı “love bombing” (aşırı ilgi ve övgü bombardımanı) yöntemine karşı uyardı.
“Avcı erkekler romantizm verirler, erotizm isterler. Avcı kadınlar erotizm verir, romantizm isterler. Bu kişiler, karşı tarafın sevgi açığını fark edip onu abartılı ilgiyle bağlar. Sonra ilgiyi keser, değersizleştirir ve bağımlı hale getirir” diye konuştu.
Empati Olmadan Aşk Bencilcedir
Olgun aşkın temelinde empati olduğunu vurgulayan Tarhan, “Empatinin Türkçedeki en doğru karşılığı insaftır. %50 ben, %50 o diye bakabilen kişi sağlıklı sevgiyi oluşturur. Empati olmayan sevgi ise bencilcedir ve kırılmaya açıktır” ifadelerini kullandı.
Platonik Aşklar Patolojik Hale Dönüşebilir
Tarhan, karşılıksız aşklar konusunda da uyarıda bulundu: “Platonik aşklar kişinin zihninde yarattığı ideale bağlılıktır. Bu durum bazen otistik bir yaşam biçimine dönüşür. Uzun süreli olduğunda tedavi gerektirir.”
Aşkı Kriz Olarak Görün
Tarhan, aşkın mantığı devre dışı bırakabilen bir duygu olduğunu hatırlatarak, “Aşkı bir tehdit gibi değil, kriz gibi görmeliyiz. Krizin tehdit boyutu da vardır, fırsat boyutu da. Eğer doğru yönetilirse, aşk kişiyi geliştiren bir öğretmen olabilir” dedi.
Ne Anlama Geliyor?
Mükemmel aşk yok: Gerçek aşk, karşınızdaki kişiyi değiştirmeye çalışmadan kabul etmektir.
İki kişiye aşk mümkün değil: Bu durum sadece macera arayışı olarak tanımlanıyor.
Olgun aşk hayatı güçlendirir: Ego savaşlarından uzak, güvene dayalı ilişkiler kalıcıdır.
Love bombing tehlikeli: Abartılı ilgi ve övgü, manipülasyonun ilk adımı olabilir.
Empati aşkı sürdürülebilir kılar: Empati olmayan sevgi kırılgan ve bencilcedir.
Haber: Garabey
Yorumlar
Kalan Karakter: