ANTALYA – Türk Eğitim-Sen ve Uluslararası Avrasya Eğitim Sendikaları Birliği (UAESEB) tarafından organize edilen “Doğumunun 90. Vefatının 10. Yılında Prof. Dr. Oktay Sinanoğlu Anısına 5. Uluslararası Türk Dünyası Mühendislik ve Fen Bilimleri Kongresi”, 4-7 Aralık 2025 tarihleri arasında Antalya’da gerçekleştirildi.
Kongreye; Türk Eğitim-Sen ve UAESEB Genel Başkanı Talip Geylan, sendika yöneticileri, üye kuruluş temsilcileri ile yurt içi ve yurt dışından çok sayıda saygın bilim insanı katılım sağladı.
27 Ülkeden 510 Bilim İnsanı, 490 Bildiri
Bilimin kalbinin attığı kongrede; Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Azerbaycan, Türkmenistan başta olmak üzere İran, Irak, Suriye, Filistin, Gürcistan, Arnavutluk, Sudan, Somali, Afganistan, Ekvator, Nijerya, Kamerun, Sırbistan, Rusya, Pakistan ve Endonezya gibi toplam 27 ülkeden bilim insanları bir araya geldi. Yüz yüze ve çevrimiçi oturumlarla gerçekleştirilen kongrede, 510 bilim insanı tarafından toplam 490 bildiri sunuldu.
Kongrenin Ana Teması: Kuantum ve Oktay Sinanoğlu
Birleşmiş Milletler’in (BM) 2025 yılını “Uluslararası Kuantum Bilimi ve Teknolojisi Yılı (IYQ)” ilan etmesi kongrenin ana çerçevesini belirledi. Kuantum teknolojisinin 100. yılında düzenlenen etkinlikte, kuantum biliminin teknolojik ilerlemeye katkıları ele alınırken 21. yüzyılda sürdürülebilir kalkınmaya dikkat çekildi.
Kongre, teorik kimya ve kuantum mekaniği alanındaki çığır açıcı çalışmalarıyla tanınan Prof. Dr. Oktay Sinanoğlu’na ithaf edildi.
Oturumlara Türk Büyüklerinin İsimleri Verildi
Kongrenin ana salonuna ve ilk oturumuna “Kuantum” adı verilirken; diğer oturumlar Türk milletine ve bilime hizmet etmiş şu isimlere ithaf edildi:
-
Gazi Mustafa Kemal Atatürk
-
Oktay Sinanoğlu, Aziz Sancar, Feza Gürsey, Cahit Arf
-
Ali Kuşçu, Uluğ Bey, Matrakçı Nasuh Bey
Ayrıca salonlarda sunulan bildiriler; Kazım Karabekir, Ziya Gökalp, Talat Paşa, Halil İnalcık, Remziye Hisar, Haydar Aliyev, Nuri Killigil, Ebulfez Elçibey ve Şehit Öğretmenler gibi milli mücadele, bilim ve kültür hayatının önde gelen isimleri anısına gerçekleştirildi.
Çevre Bilinci ve Alper Gezeravcı Sürprizi
Kongrenin 5 Aralık Dünya Toprak Günü’ne denk gelmesi nedeniyle çevre bilincine vurgu yapıldı. Salonlara Ötüken, Altay, Orhun, Yenisey, Fırat, Tuna gibi Türk coğrafyasının kadim değerlerinin isimleri verildi. Etkinlikte ayrıca uzaya çıkan ilk Türk astronot Alper Gezeravcı ile canlı telefon bağlantısı yapılarak deneyimleri katılımcılarla paylaşıldı.
Talip Geylan: “Sinanoğlu’nun Mirası Türkçe Bilimdir”
Açılış konuşmasını yapan UAESEB ve Türk Eğitim-Sen Genel Başkanı Talip Geylan, Prof. Dr. Oktay Sinanoğlu’nu şükranla andı. Geylan, Sinanoğlu’nun “Türkiye Cumhuriyeti Profesörü” sıfatıyla bilimin evrenselliğini milli şuurla birleştirdiğini vurgulayarak şunları söyledi:
“Oktay Sinanoğlu, bilimi milletlerin bağımsızlığı ve haysiyeti için stratejik bir güç olarak görmüştür. Onun Türkçe hassasiyeti romantik bir nostalji değil; fikrî egemenlik meselesidir. Sinanoğlu’na göre anadilde bilim, zihni eğitir ve eleştirel düşünceyi olgunlaştırır. Türkçenin bilim dili olması için yaptığı çağrılar, Türkiye’nin teknoloji ve inovasyonda kalıcı atılım yapması içindir.”
Geylan, Atatürk’ün “Hayatta en hakiki mürşit ilimdir” sözünün kendileri için geleceği inşa etme emri olduğunu belirterek, Oktay Sinanoğlu’nun mirasını yaşattıklarını ifade etti.
Eğitimde Şiddet ve Öğretmen İtibarı Meselesi
Konuşmasında güncel eğitim sorunlarına da değinen Geylan, Ankara’da bir lisede öğretmene yönelik yapılan saygısızlığı sert bir dille eleştirdi.
“Öğretmeni Korumak, Türkiye’yi Korumaktır” diyen Geylan, şu ifadeleri kullandı:
“Bu olay, bazı öğrencilerin nezaket sınırlarını aşarak hadsizleşebildiğini acı biçimde göstermiştir. Öğretmene yönelen bu davranışları kınıyoruz. Öğretmen, bu ülkenin ahlakta ve merhamette son durağıdır. Eğer öğretmen; öğrencinin veya sosyal medyanın elinde oyuncak edilirse, ülkenin toplumsal iklimi zedelenir. Sessizlik onaylamaktır; 'Ben karışmayayım' çizgisi kötülüğü büyütür. Ailelere sesleniyorum: Çocuğa yalnız ders başarısı değil, edep ve vicdan da öğretilmelidir. İnsanı insan yapan notu değil, karakteridir.”
Geylan, öğretmenin itibarının Milli Eğitim Bakanlığı’nın ve YÖK’ün namusu olduğunu vurgulayarak, disiplin mekanizmalarının acilen etkinleştirilmesi çağrısında bulundu.
Akademik Zam ve Mülakat Sistemi İçin Net Çağrı
Üniversitelerdeki sorunlara geniş yer ayıran Talip Geylan, akademisyenliğe ve öğretmenliğe olan hevesin azaldığına dikkat çekerek çözüm önerilerini sıraladı:
-
Mülakat Kaldırılmalı: Görevde Yükselme Sınavlarında mülakatın liyakati öldürdüğünü belirten Geylan, “Talebimiz, Görevde Yükselme Sınavı’nda mülakatın kaldırılmasıdır. MEB’in yaptığı gibi yazılı puanının esas alınmasını istiyoruz” dedi.
-
Akademik Zam Kaçınılmazdır: Seçim öncesi gündeme gelen ancak çözülmeyen akademik zam konusunun takipçisi olduklarını belirten Geylan, “Akademik zam elzemdir. Kamunun sadece belirli bir kesimine yapılan zam uçurumu, sosyal adaleti zedeler” şeklinde konuştu.
-
13-b Görevlendirmeleri: İdari ve akademik personelin rızası dışında yapılan (sürgün niteliğindeki) 13-b görevlendirmelerinin ceza unsuru olarak kullanılmaması gerektiğini vurguladı.
-
Norm Kadro ve 50-d Sorunu: Norm kadro sorunları bitene kadar hukuki mücadelenin süreceğini, 50-d’li personelin kadro sorununun çözüldüğünü ancak uygulamadaki keyfiliklerin takipçisi olacaklarını ifade etti.
-
Araştırma Bütçeleri: Bütçe kısıtlamalarının üniversitelerin dünya sıralamasındaki yerini düşürdüğünü belirterek, bu durumun ivedilikle düzeltilmesini talep etti.
Bilimsel Paneller ve Kapanış
Kongre kapsamında uluslararası sendika temsilcileri de protokol konuşmaları gerçekleştirdi. Kuantum Açılış Oturumu'nda Prof. Dr. Serdar Salman, Prof. Dr. Ali Bozbey ve Dr. Öz Yılmaz; savunma sanayi, kuantum bilişimi ve sismik çalışmalar üzerine sunumlar yaptı.
Ayrıca “Fen ve Mühendislik Bilimlerinde Nitelikli Yayın: Q1-Q2 Stratejileri” paneli ile akademisyenlere yol haritası çizilirken, “Kuantum Çağında Dünya Düzenini Okumak” forumunda iklim krizi, yapay zeka ve nadir toprak elementleri tartışıldı.
Kongre, Prof. Dr. Cahit Arf Kapanış Oturumu ve sonuç bildirgesinin okunmasının ardından Genel Başkan Talip Geylan’ın kapanış konuşmasıyla sona erdi.
GARABEY
Yorumlar
Kalan Karakter: