Türk Eğitim-Sen tarafından 2025-2026 eğitim öğretim yılına ilişkin yapılan araştırma, Türkiye’de öğretmen ihtiyacı ve ücretli öğretmenlik uygulamasına dair güncel tabloyu ortaya koydu. 81 il valiliğinden talep edilen verilere 62 ilin yanıt verdiği çalışmada, bu illerde görev yapan ücretli öğretmen sayısının 71 bin 757 olduğu açıklandı. Aynı araştırmada 55 ilde öğretmen ihtiyacının toplam 80 bin 449 olduğu bildirildi.
İstanbul İlk Sırada Yer Aldı
Araştırma sonuçlarına göre ücretli öğretmen sayısının en yüksek olduğu il İstanbul oldu. İstanbul’da 21 bin 947 ücretli öğretmenin görev yaptığı belirtilirken, bu ili 5 bin 894 ile Şanlıurfa izledi. Ankara’da 3 bin 662, İzmir’de 3 bin 538, Gaziantep’te 3 bin 63 ücretli öğretmenin görev yaptığı kaydedildi.
Veriler, büyükşehirlerde öğretmen ihtiyacının daha yoğun olduğunu ortaya koyarken, farklı bölgelerde de benzer şekilde ücretli öğretmen uygulamasının yaygın olduğu görüldü.
Mezuniyet Dağılımında Lisans Mezunları Öne Çıkıyor
Ücretli öğretmenlerin eğitim durumlarına ilişkin veriler de dikkat çekti. Buna göre 30 bin 536 öğretmen eğitim fakültesi mezunu, 35 bin 359 öğretmen lisans mezunu ve 5 bin 862 öğretmen ön lisans mezunu olarak görev yapıyor.
Bu dağılımda lisans mezunu ücretli öğretmen sayısının eğitim fakültesi mezunlarını geçtiği görülürken, bazı görevlerde alan dışı görevlendirmelerin de bulunduğu ifade edildi.
İl bazlı veriler incelendiğinde de benzer bir tablo ortaya çıkıyor. Örneğin İstanbul’da görev yapan ücretli öğretmenlerin önemli bir kısmı lisans mezunlarından oluşurken, Ankara ve İzmir gibi büyükşehirlerde de benzer dağılım dikkat çekiyor.
Özel Eğitim Alanında da Ücretli Öğretmenler Görev Yapıyor
Araştırmada, özel eğitim gibi uzmanlık gerektiren alanlarda da ücretli öğretmen görevlendirmesi yapıldığı bilgisi yer aldı. Buna göre özel eğitim alanında görev yapan ücretli öğretmen sayısı 20 bin 979 olarak açıklandı.
Bu öğretmenlerin 8 bin 669’unun eğitim fakültesi, 10 bin 105’inin lisans ve 2 bin 205’inin ön lisans mezunu olduğu belirtildi.
Bu durum, özel eğitim alanında da farklı mezuniyetlerden öğretmenlerin görev aldığını ortaya koydu.
Branşlara Göre Dağılım
Ücretli öğretmenlerin görev yaptıkları alanlara bakıldığında;
-
Okul öncesinde 6 bin 706 öğretmen
-
Branş öğretmenliğinde 25 bin 10 öğretmen
-
Sınıf öğretmenliğinde 19 bin 62 öğretmen görev yapıyor.
Bu alanlarda da farklı mezuniyet gruplarından öğretmenlerin görev aldığı görüldü. Özellikle branş öğretmenliğinde lisans mezunlarının ağırlıkta olduğu ifade edildi.
Norm Kadro Açığı 80 Binin Üzerinde
Araştırmada yer alan bir diğer önemli veri ise öğretmen ihtiyacına ilişkin oldu. 55 ilde yapılan değerlendirmeye göre toplam norm kadro ihtiyacı 80 bin 449 olarak açıklandı.
Ücretli öğretmen sayısının bu ihtiyacın altında kaldığı, aradaki farkın 8 bin 692 olduğu belirtildi. Özellikle branş öğretmenliği ve özel eğitim alanlarında açık daha belirgin şekilde ortaya çıktı.
Öte yandan bazı alanlarda norm kadro ihtiyacından fazla ücretli öğretmen görevlendirmesi yapıldığı da kaydedildi. Bu durumun, uzun süreli izinler ve geçici görevlendirmelerden kaynaklandığı ifade edildi.
Sendikadan Değerlendirme
Türk Eğitim-Sen Genel Başkanı Talip Geylan, araştırmaya ilişkin yaptığı açıklamada öğretmen açığının uzun yıllardır devam eden bir sorun olduğunu belirtti. Geylan, öğretmen ihtiyacının daha çok ücretli öğretmenlik uygulamasıyla karşılanmaya çalışıldığını ifade etti.
Açıklamada, mevcut öğretmen atama sayılarının ihtiyacı karşılamadığı ve bu durumun eğitim sistemi üzerinde etkileri bulunduğu dile getirildi.
Önceki Gelişmeler
Türkiye’de öğretmen ihtiyacı ve ücretli öğretmenlik uygulaması, uzun süredir eğitim politikalarının önemli başlıkları arasında yer alıyor. Ücretli öğretmenlik sistemi, öğretmen açığının kısa vadede giderilmesi amacıyla uygulanırken, her eğitim öğretim döneminde bu konu yeniden gündeme geliyor.
Milli Eğitim Bakanlığı’nın öğretmen atama kontenjanları ve planlamaları da bu çerçevede kamuoyunda tartışılmaya devam ediyor.
Yorumlar
Kalan Karakter: