Asya’nın birçok bölgesi, Ağustos 2025 itibarıyla tarihinin en ağır sel felaketlerinden bazılarını yaşıyor. Aşırı yağışlar, toprak kaymaları ve ani su baskınları; sadece can kayıplarına değil, aynı zamanda ekonomide milyarlarca dolarlık zarara ve sosyal yaşamda kalıcı yaralara yol açıyor.
Güney Çin’de muson kabusu
Guangdong eyaleti ve çevresinde, 1884’ten bu yana kaydedilen en yoğun Ağustos yağışları yaşandı. Kentlerde altyapı çökerken, ulaşım durma noktasına geldi. Toprak kaymaları, yerleşim alanlarını ve yolları kapattı. Bölgede 7.000’den fazla chikungunya vakası bildirildi. Temiz suya erişim zorluğu, salgının yayılmasını hızlandırıyor. Yetkililer, selin tarım, ticaret ve sağlık üzerinde çok boyutlu etkiler bıraktığını açıkladı.
Uyarısız gelen su baskınları
Guangdong’un Pingtou köyü sakinleri, son 100 yılın en yıkıcı seline hazırlıksız yakalandı. Evler çöktü, hayvanlar telef oldu, balık çiftlikleri yok oldu. Köylüler, 5,8 milyar yuanlık (yaklaşık 600 milyon dolar) yardım açıklanmasına rağmen desteklerin kendilerine ulaşmadığını söylüyor. Geçim kaynakları yok olan halk, yeniden ayağa kalkmakta zorlanıyor.
Hindistan’da cloudburst felaketi
Uttarakhand eyaletinde 5 Ağustos’ta yaşanan ani sağanak (cloudburst) seli, en az 5 can aldı; 50’den fazla kişi kayboldu. Dağ köylerinde evler ve oteller yıkıldı. Helikopter destekli kurtarma çalışmaları, yıkılan yollar ve zor arazi koşulları nedeniyle güçlükle sürdürülüyor.
Pakistan’da iklim kaynaklı büyük yıkım
Haziran–Temmuz 2025 arasında Pakistan’ın farklı bölgelerini vuran sellerde 300’den fazla kişi hayatını kaybetti. Bilim insanları, bu felaketin insan kaynaklı iklim değişikliği nedeniyle %10–15 oranında daha şiddetli yaşandığını belirtiyor. Yollar, köprüler ve enerji altyapısı ağır hasar aldı. Tarımsal üretimde büyük kayıplar, gıda fiyatlarında keskin artışa neden oldu.
Ekonomik ve sosyal yaşamda etkiler
-
Ekonomi: Altyapı yıkımı, tarım alanlarının zarar görmesi, ticaret yollarının kapanması. Nepal–Çin ticaret köprüsü çöktü, bölgesel ticaret aksadı.
-
Sağlık: Güney Çin’de chikungunya salgını, Pakistan’da temiz suya erişim krizleri, Hindistan’da yaralı ve kayıpların tedavi zorlukları.
-
Sosyal hayat: Binlerce kişi evsiz kaldı, eğitim ve sosyal hizmetler aksadı. Topluluklar travma yaşıyor.
Uzmanlardan uyarı
İklim değişikliğinin felaketlerin sıklığını ve şiddetini artırdığına dikkat çeken uzmanlar, erken uyarı sistemlerinin güçlendirilmesi, altyapı yatırımları, afet sonrası psikososyal destek ve sürdürülebilir planlamanın zorunlu olduğunu vurguluyor.
Kaynaklar:
- Reuters – Monsoon peaks in south China, unleashing landslides and disease
- Reuters – Chinese villagers hit by worst floods in generations say they had no warning
- AP News – Cloudburst in Uttarakhand triggers deadly floods
- Wikipedia – 2025 Pakistan floods
- The Guardian – Heavy rainfall disrupts India, Japan, Hong Kong
Yorumlar
Kalan Karakter: