SAMSUN – Samsun’da şehirleşme ve kentsel dönüşüm denildiğinde genellikle büyük projeler gündeme geliyor. Yeni bulvarlar, kavşaklar, meydanlar, sahil düzenlemeleri ve yüksek bütçeli yatırımlar kamuoyunda geniş yankı uyandırıyor. Ancak bir şehrin gerçek yaşam kalitesini belirleyen unsurların yalnızca büyük projeler olmadığı, mahalle ölçeğinde yapılan düzenlemelerin de şehirlerin kimliğini doğrudan etkilediği gerçeği çoğu zaman gözden kaçıyor.
Bir Vatandaşın Hazırladığı Görsel Dikkat Çekti
İlkadım ilçesinde bulunan Şehit Murat Korkmaz Parkı çevresinde yaşayan bir mahalle sakininin hazırladığı örnek çalışma da bu konuyu yeniden gündeme taşıdı. Mahalleli vatandaş, yıllardır aynı görüntüsüyle duran alanın mevcut halini ve kendi hayalindeki olası dönüşümünü bilgisayar ortamında hazırladığı görsellerle yan yana getirerek dikkat çekici bir örnek ortaya koydu.
Mahallede yaptığımız görüşmede vatandaş önce mevcut durumu gösterdi. Küçük bir park alanı, yılların yorgunluğunu taşıyan çevre düzeni ve zaman içerisinde sıradanlaşmış bir görüntü... Ardından ikinci görseli açtı. Aynı köşe, aynı ağaçlar, aynı sokak dokusu korunmuş ancak çevresinde daha düzenli bir görünüm, daha estetik bir yapılaşma ve mahalleye hareket kazandırabilecek yeni bir anlayış dikkat çekiyordu.
“Ben Mimar Değilim, Sadece Daha Güzel Olabileceğini Düşündüm”
Vatandaş, hazırladığı çalışmanın herhangi bir proje olmadığını özellikle vurgulayarak, "Ben mimar değilim, şehir plancısı da değilim. Burası illa böyle olsun demiyorum. Sadece yaşadığım mahallenin daha güzel olabileceğini düşündüm. Aynı yerin farklı bir bakış açısıyla nasıl görünebileceğini göstermek istedim." dedi.
Aslında burada dikkat çeken nokta yapılan görselin kendisinden çok ortaya koyduğu düşünceydi. Çünkü Samsun’un birçok mahallesinde buna benzer alanlar bulunuyor. Kimi yerde küçük bir park, kimi yerde yıkılmış eski yapıların ardından boş kalan arsalar, kimi yerde ise yıllardır herhangi bir dokunuş görmemiş köşe noktalar... İnsanlar bu alanların önünden her gün geçiyor, zamanla alışıyor ve çoğu zaman değişebileceğini bile düşünmüyor.
Asıl Mesele Yapı Değil, Mahalleye Bakış Açısı
Oysa mahalle sakininin hazırladığı bu örnek çalışma, küçük görünen bir alanın bile farklı bir bakış açısıyla değerlendirildiğinde bulunduğu çevrenin çehresini değiştirebileceğini ortaya koyuyor. Üstelik bu düşünce bir yatırımcıdan, bir proje ofisinden ya da bir kamu kurumundan değil, doğrudan o mahallede yaşayan sıradan bir vatandaştan geliyor.
Samsun son yıllarda önemli yatırımlar aldı. Yeni yollar yapıldı, ulaşım projeleri hayata geçirildi, meydanlar düzenlendi, sosyal yaşam alanları artırıldı. Ancak şehir büyürken mahalle ölçeğindeki dokunuşların da aynı ölçüde önem taşıdığı görülüyor. Çünkü vatandaş yaşadığı şehri önce kendi mahallesinde hissediyor.
Samsun’un Birçok Mahallesinde Benzer Alanlar Var
Bir belediyenin hizmetini değerlendirirken çoğu zaman şehir merkezindeki büyük projelerden önce evinin bulunduğu sokağa, çocuğunun oynadığı parka, her gün önünden geçtiği boş arsaya ya da yıllardır değişmeyen köşe başlarına bakıyor.
Mahallelinin gösterdiği örnek üzerinden düşünüldüğünde akla şu soru geliyor: Samsun’da buna benzer kaç alan bulunuyor? İlkadım’da, Canik’te, Atakum’da, Tekkeköy’de, Bafra’da, Çarşamba’da ve diğer ilçelerde yıllardır aynı görüntüyle duran, küçük dokunuşlarla farklı bir kimlik kazanabilecek kaç nokta var?
Vatandaşın Hayali, Belediyeler İçin Bir Fikir Olabilir
Elbette her boş alanın üzerine bina yapılması gerektiğini savunmak mümkün değil. Hatta birçok alanın yeşil alan olarak korunması şehircilik açısından çok daha doğru olabilir. Burada tartışılan konu yapılaşma değil, bakış açısıdır. Çünkü mesele bir alanın neye dönüştürüleceğinden önce, o alanın kaderine terk edilip edilmemesidir.
Bugün Samsun’daki belediyelerin bünyesinde şehir plancıları, mimarlar, peyzaj mimarları, harita mühendisleri ve teknik ekipler görev yapıyor. Bir vatandaşın kendi imkânlarıyla hazırladığı örnek çalışma bile insanların dikkatini çekebiliyorsa, belediyelerin teknik kadrolarının çok daha nitelikli, estetik ve uygulanabilir projeler ortaya koyabilecek kapasiteye sahip olduğu da açıkça görülüyor.
Küçük Dokunuşlar Büyük Değişimler Getirebilir
Üstelik bunun için her zaman milyonlarca liralık yatırımlara ihtiyaç bulunmuyor. Bazen küçük bir çevre düzenlemesi, bazen işlevini yitirmiş bir alanın yeniden ele alınması, bazen de yalnızca bulunduğu çevreye uyumlu estetik bir dokunuş mahallenin havasını tamamen değiştirebiliyor. Bir alanın düzenlenmesi sadece görüntüyü değiştirmiyor; güvenlik hissini artırıyor, çevredeki yaşam kalitesini yükseltiyor ve insanların yaşadığı yere olan aidiyet duygusunu güçlendiriyor.
Şehirler Mahallelerde Hissedilir
Şehircilik yalnızca büyük projeler üretmek değildir. Şehircilik aynı zamanda vatandaşın her gün gördüğü alanları daha yaşanabilir hale getirebilmektir. Çünkü bir şehrin kimliği yalnızca merkezde yükselen yatırımlarla değil, mahalle aralarında hissedilen değişimlerle de şekillenir.
İlkadım’daki bu küçük örnek belki bir proje değil. Ancak ortaya koyduğu fikir önemli. Çünkü bazen şehirlerin geleceğine dair en dikkat çekici sorular, büyük toplantı salonlarında değil, bir mahalle sakininin yaşadığı sokağa bakıp kurduğu hayallerle ortaya çıkıyor. Samsun’un önümüzdeki yıllardaki gelişim sürecinde büyük projeler kadar mahalle ölçeğinde yapılacak düzenlemelerin de gündeme gelmesi, şehrin yaşam kalitesine doğrudan katkı sağlayacak başlıklardan biri olarak görülüyor.
Samsun’un Geleceği Mahalle Aralarında Şekillenebilir
Belki de Samsun’un geleceği yalnızca büyük meydanlarda, yeni bulvarlarda ya da dev yatırımlarda değil; vatandaşın her gün önünden geçtiği, değişmesini istediği ve sahip çıktığı mahalle aralarında şekillenecek.
Haber-Yorum: Akbey
Yorumlar
Kalan Karakter: