Türkiye’de atık yönetimi ve geri dönüşüm alanında son yıllarda önemli adımlar atılırken, Depozito Yönetim Sistemi’nin hızla yaygınlaştırılması çağrıları da giderek artıyor. Geri dönüşüm sektörünün önde gelen isimlerinden Saytek Yönetim Kurulu Başkanı Özer Yıldırım, hem sektörün yaşadığı sorunlara hem de depozito sisteminin ülke ekonomisine sağlayacağı dev katkılara dikkat çekti.
Geri Dönüşümde Maliyetlerin En Büyük Nedeni: Kaynağında Ayrıştırılmayan Atıklar
Özer Yıldırım’a göre, geri dönüşümde maliyetleri en çok artıran unsur atıkların kaynağında ayrıştırılmaması. ‘Karışık atıkların ayrıştırılması çok zorlu ve teknik donanım gerektiren bir süreç. Bu zorluk hem maliyetlerimizi yükseltiyor hem de üretim kapasitemizi olumsuz etkiliyor. Türkiye’de geri dönüşümden yüksek ekonomik ve çevresel verim alınabilmesi için atık toplamayı artıracak ve kaynağında ayrışım yapabilecek sistemlerin bir an önce devreye alınması şart’ diyor.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın pilot uygulamasını başlattığı Depozito Yönetim Sistemi, bu anlamda kritik bir çözüm sunuyor. Sistem, özellikle PET şişelerin toplanmasını teşvik ediyor ve yılda 200 binden fazla pet şişe toplanmasını hedefliyor. Yıldırım, bu sistemin ülke genelinde yaygınlaşmasıyla her yıl ekonomiye 500 milyon Euro’luk bir katkı sağlanacağını vurguluyor.
Plastik Atıklar Sadece Çevre İçin Değil Ekonomi İçin de Kritik
Plastik atıkların geri dönüştürülmesi, hem çevre hem de ekonomi açısından büyük önem taşıyor. Tekstil ve otomotivden ambalaja kadar pek çok sektörün ihtiyaç duyduğu hammadde, geri dönüşümle elde edildiğinde petrole olan bağımlılık azalıyor, milyarlarca dolarlık kaynak yeniden kullanıma sunuluyor. Geri dönüşüm sektörü, yüksek maliyetlere rağmen her yıl iş hacmini ve ekonomiye katkısını büyütüyor.
Ancak Yıldırım, sektörün büyümesinin önündeki en büyük engelin yeterli ve nitelikli hammaddeye ulaşamamak olduğunu belirtiyor. Özellikle karışık atıkların ayrıştırılması hem zaman hem de maliyet açısından ciddi bir yük getiriyor.
“Geri Dönüşüm Evde Başlar”
Saytek Yönetim Kurulu Başkanı Yıldırım, geri dönüşüm bilincinin toplumsal düzeyde gelişmesi gerektiğine de dikkat çekiyor. ‘Gelişmiş ülkelerde vatandaşlar atıklarını evlerinde ayrıştırıyor. Türkiye’de de bu bilincin yaygınlaşması için eğitim ve bilinçlendirme şart. Ayrıştırılmış atıkların evlerden teslim alınması uygulaması daha da yaygınlaştırılmalı. Böylece daha temiz bir çevre ve sürdürülebilir bir ekonomi için önemli bir adım atmış oluruz’ diyor.
Depozito Sistemiyle Plastik İthalatı Azalacak
Pilot uygulaması Sakarya’da başlatılan Depozito Yönetim Sistemiyle sadece geri dönüşüm değil, plastik ithalatı da azalacak. Sistem sayesinde hem sürdürülebilirlik artacak hem de sektörün ihtiyaç duyduğu hammadde iç piyasadan sağlanabilecek. Yıldırım, 81 ilde yaygınlaşması halinde her yıl 500 milyon Euro’luk ekonomik değer yaratılacağına işaret ediyor.
Sıfır Atık Projesiyle 7 Yılda Büyük Kazanımlar
Türkiye’de Sıfır Atık Projesi kapsamında 2017’den bu yana önemli adımlar atıldı. 2017’de yüzde 13 olan geri kazanım oranı, 2024’te yüzde 36,08’e çıkarıldı. Hedef, 2035’te bu oranı yüzde 60’a yükseltmek. Bakanlık verilerine göre son 7 yılda; 32,5 milyon ton kâğıt-karton, 9,1 milyon ton plastik, 3,1 milyon ton cam, 6,4 milyon ton metal, 23,4 milyon ton organik ve diğer geri dönüştürülebilir malzemelerden oluşan toplam 74,5 milyon ton atık geri kazanıldı. Ayrıca 25 milyon kişiye geri kazanım ve ayrıştırma konusunda eğitimler verildi.
Sonuç: Geri Dönüşümde Sürdürülebilirlik İçin Atılacak Adımlar
Geri dönüşümün sürdürülebilirlik, hammadde tasarrufu, yeni iş alanları ve çevre koruma açısından ülke ekonomisine büyük fayda sağladığı ortada. Uzmanlara göre, bu başarıyı kalıcı kılmak için depozito yönetim sisteminin hızla yaygınlaştırılması, evlerde ayrıştırma bilincinin geliştirilmesi ve mevcut uygulamaların daha geniş kitlelere ulaştırılması gerekiyor.
Her vatandaşın, evde yapacağı küçük bir ayrıştırma ile ülke ekonomisine ve doğaya büyük katkı sağlayabileceğini unutmamak gerekiyor. Geri dönüşüm evde başlar, geleceği ise hep birlikte şekillendirebiliriz.
Yorumlar
Kalan Karakter: