Siyasi stratejiler uzmanı Doğan Akdeniz, katıldığı bir YouTube programında ABD’nin İran politikası, Ortadoğu’daki güç dengeleri ve küresel enerji hatları üzerine dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu. Akdeniz’e göre Washington’un İran’a yönelik baskı stratejisi sahada karşılık bulmazken, Trump döneminde izlenen çizgi ciddi bir stratejik boşluk üretti.
Hürmüz vurgusu: Enerji kilidi İran’da
İran’ın jeopolitik konumunun hafife alınamayacağını vurgulayan Akdeniz, Hürmüz Boğazı üzerinden dünya petrol ticaretinin yaklaşık dörtte birinin, LNG ticaretinin ise beşte birinin geçtiğini hatırlattı. Bu hattaki en küçük gerilimin küresel enerji fiyatlarını doğrudan etkileyeceğini belirten Akdeniz, “Bölgede çıkacak bir kıvılcım, sadece Ortadoğu’yu değil tüm dünyayı sarsar” dedi.
Akdeniz, İran’ın hem Rusya hem de Çin ile geliştirdiği ilişkilerin ABD ve İsrail açısından denklemi zorlaştırdığını, Tahran’ın kadim devlet geleneği ve bölgesel nüfuzuyla kolay lokma olmadığını ifade etti.
“İran savaştan kaçınıyor ama geri de adım atmıyor”
İran’ın kısa vadede doğrudan bir savaştan kaçındığını ancak nükleer faaliyetler ve vekil unsurlar üzerinden kontrollü bir denge politikası izlediğini söyleyen Akdeniz, Tahran yönetiminin askeri eşiği aşmadan masada kalmayı tercih ettiğini belirtti. Buna karşın İsrail’in nükleer kapasitesinin sorgulanmamasını da “çifte standart” olarak değerlendirdi.
Trump eleştirisi: Strateji değil refleks
ABD eski Başkanı Donald Trump’a yönelik eleştirilerini sertleştiren Akdeniz, Trump’ın dış politikada anlık reflekslerle hareket ettiğini savundu. “Stratejik akıldan çok bireysel tepkiler ön planda” diyen Akdeniz, böyle bir yaklaşımın Hürmüz gibi kritik bir bölgede büyük riskler doğurabileceğine dikkat çekti.
Çin ve Rusya faktörü masada
Akdeniz, Çin’in İran ve Pakistan üzerinden kurduğu ekonomik ve askeri iş birliklerinin ABD’nin manevra alanını daralttığını, olası Rusya-Çin-İran ortak tatbikatlarının ise Washington’a açık bir mesaj niteliği taşıyacağını ifade etti. Bu tür hamlelerin, ABD’nin bölgede daha agresif davranmasını zorlaştıracağını söyledi.
Suriye uyarısı: Denklem İran’dan bağımsız değil
Analizinin son bölümünde Suriye’ye de değinen Akdeniz, bölgede yaşanan gelişmelerin İran dosyasından ayrı okunamayacağını belirtti. ABD ve İsrail eksenli politikaların Suriye’nin toprak bütünlüğünü zayıflattığını savunan Akdeniz, Türkiye’nin bu süreçte serinkanlı ama ulusal güvenlik hassasiyetini koruyan bir denge politikası izlediğini vurguladı.
GARABEY
Yorumlar
Kalan Karakter: