Ekmeksiz bir sofrada karın doymaz inancı ülkemizde çok yaygındır. Bu nedenle ekmek, evlerde ve fırınlarda yapılır ve çok tüketilir. Kırsal kesimde fırın olmayışı ekmeklerin evde yapılmasını gerektirmiştir.
Tandır ekmeği (yufka), mayalı ekmek (bazlama) gibi ekmek çeşitlerinin evlerde belirli günlerde yapılışı, kadınların büyük zamanını alan bir uğraşı biçimidir. Fırınlarda ise daha çok evlerde yapılmayan somun türü ekmekler yaygındır.
Ekmek, Türklerde kutsal bir yiyecektir. Dinsel bir niteliği vardır. Peygamber şöyle der ekmek için: “Mukaddes bir insan olan, yerin ve göğün bereket işareti olan ekmeğe hürmet ediniz.” Bu nedenle ekmek kırıntıları yerlere atılmaz. Yiyecek ekmeğe sahip olan, Allah’a şükreder. Ekmek ve diğer hububat türlerinin yaygınlığı ve popülerliği, tarımsal ekonomik yapıyı simgeler.
Türklerde Başlıca Ekmek ve Hamur İşi Çeşitleri
Türk kültüründe birçok farklı ekmek ve hamur işi bulunmaktadır. İşte bunlardan bazıları:
- Yufka: İnce açılmış ve sac üzerinde pişirilmiş geleneksel ekmek.
- Ev Ekmeği: Evde yapılan klasik mayalı ekmek.
- Saç Ekmeği: Saç üzerinde pişirilen ekmek türü.
- İki Saç Arası Ekmeği: İki saç arasında pişirilen özel ekmek.
- Mayalı Tepsi Ekmeği: Mayalanarak tepsi içinde pişirilen ekmek.
- Tandır Ekmeği: Tandırda pişirilen, uzun süre dayanabilen ekmek.
- Taşlı Fırın Ekmeği: Taş fırında pişirilen ekmek türü.
- Ekşili Ekmek: Ekşi maya ile yapılan ekmek.
- Ebeleme: Özel bir teknikle hazırlanan ekmek.
- Mısır Ekmeği, Cadi, Pide, Bazlama, Gözleme, Cızlama, Kete, Çörek, Kurabiye, Börek: Çeşitli bölgelerde farklı isimlerle anılan ve farklı şekillerde hazırlanan hamur işleri.
Ekmek ve Beslenme
Beslenme uzmanları sadece ekmekle beslenmenin zararlı yönleri olduğunu belirtmekle birlikte, 1964 yılında ABD’de yapılan bir araştırmaya göre yalnız ekmekle beslenmenin sağlık üzerinde olumsuz bir etkisi olmadığı saptanmıştır. Ancak dengeli ve çeşitli bir beslenme her zaman daha sağlıklıdır.
Pişirme Teknikleri ve Süreleri
Pişirme işlemi, en çok saç üzerinde, tandırda, köy fırınlarında ya da kuzinelerde yapılır. Günlük, haftalık ya da aylık olarak yapılabilir. Uzun süre dayanacak ekmeklerin teknik ve terkibi farklıdır. Köyde ekmeğin uzun zaman dayanacak şekilde yapılması, köy kadınının evde çok çeşitli işlerle uğraşmasından kaynaklanır.
Hamur İşi Yiyeceklerin Önemi
Türk kültüründe hamur işi yiyecekler oldukça yaygındır. Bunların başında, yoğurtlu, yağlı ve etli olarak yapılan Mantı gelir. Mantı, en sevilen hamur işi yiyecekler arasındadır ve genellikle evlerde yapılır. Son yıllarda kentlerde bazı lokantalarda da ev mantısı yapmaya başlanmıştır. Özel mantı lokantaları ve gözleme yapan kır bahçeleri çoğalmıştır.
Erişte (ev makarnası) de makarna ve çorba olarak pişirilmek üzere hazırlanan bir hamur işidir. Sebzeli, etli, peynirli, patatesli olarak yapılan börek de yine çok sevilen bir hamur işi yiyecektir.
Tatlı olarak ise, dünyaca ünlü Türk Baklavası (cevizli, fıstıklı, kaymaklı) başı çeker. Kısaca, Asya’daki göçebe dönemden geleneksel tariflere kadar uzanan Türk mutfağı, zengin hamur işi çeşitliliğiyle dikkat çeker.
Ekmek ve Hamur İşleri Türk Kültürünün Bir Yansımasıdır
Ekmek ve hamur işleri, Türk kültürünün ve tarımsal ekonomik yapının bir yansımasıdır. Günlük yaşamda büyük bir öneme sahip olan bu yiyecekler, hem besleyici hem de doyurucudur. Tarih boyunca değişen ve gelişen tariflerle bugün de sofralarımızı süsleyen ekmek ve hamur işleri, Türk mutfağının vazgeçilmez lezzetleri arasında yer alır.
Yorumlar
Kalan Karakter: