İSTANBUL – Üsküdar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Öğretim Görevlisi Hatice Nurseda Hatunoğlu, 29 Nisan Gıda İsrafını Durdurma Günü kapsamında yaptığı değerlendirmede, evlerde fark edilmeden büyüyen gıda israfına dikkat çekti.
Hatunoğlu’na göre, her gün çöpe giden gıdalar sadece ekonomik kayıp değil; aynı zamanda sağlığımızı ve çevreyi de doğrudan etkileyen ciddi bir sorun.
En çok hangi gıdalar çöpe gidiyor?
Uzmanlara göre evlerde en sık israf edilen ürünler:
- Ekmek
- Taze sebze ve meyveler
- Süt ve süt ürünleri
- Pişmiş yemek artıkları
Özellikle plansız alışveriş ve yanlış saklama koşulları, bu gıdaların tüketilmeden çöpe gitmesine neden oluyor.
Asıl sorun: Plansız alışveriş
Hatunoğlu, israfın en büyük nedenlerinden birinin alışveriş alışkanlıkları olduğunu belirtiyor:
‘Alışverişe çıkmadan önce evdeki gıdalar kontrol edilmeli, ihtiyaç listesi hazırlanmalı. Açken alışveriş yapmak da gereksiz ürün alımını artırır.’
Bu basit alışkanlıkların, ay sonunda bütçeye ciddi katkı sağladığı vurgulanıyor.
Haftalık menü planı hayat kurtarıyor
Uzmanlara göre haftalık yemek planı yapmak, hem zamanı hem de gıdayı daha verimli kullanmanın en etkili yollarından biri.
Aynı malzemeler farklı öğünlerde değerlendirilebilir, böylece hem israf azalır hem de mutfak düzeni sağlanır.
‘Sıfır atık mutfak’ nedir?
Son dönemde öne çıkan ‘sıfır atık mutfak’ yaklaşımı, gıdaların tamamını değerlendirmeyi hedefliyor.
- Sebze kabukları
- Meyve sapları
- Artan yemekler
çöpe gitmek yerine farklı tariflerle yeniden kullanılabiliyor.
Hatunoğlu, bu yaklaşımın hem çevresel hem ekonomik açıdan önemli olduğunu vurguluyor.
Bayat gıdalar çöpe gitmek zorunda değil
Birçok kişi bayatlayan ürünleri doğrudan çöpe atıyor. Oysa uzmanlara göre:
- Bayat ekmek → galeta unu veya kruton
- Yumuşayan meyveler → smoothie veya komposto
- Sebzeler → çorba veya fırın yemeği
olarak değerlendirilebilir.
Artan yemeklerde en kritik kural
Artan yemeklerin güvenli şekilde tüketilebilmesi için:
- Oda sıcaklığında uzun süre bekletilmemeli
- Hızlıca buzdolabına kaldırılmalı
- Yeniden ısıtırken yeterli sıcaklığa ulaşmalı
Bu kurallar hem sağlık hem de gıda güvenliği açısından büyük önem taşıyor.
Gıda israfı sadece para kaybı değil
Hatunoğlu, gıda israfının etkilerini şöyle özetliyor:
‘Çöpe atılan her gıda; para, emek ve doğal kaynak kaybıdır. Aynı zamanda plansız tüketim sağlıksız beslenme alışkanlıklarını da beraberinde getirir.’
Küçük adımlar büyük fark oluşturur
Uzmanlara göre gıda israfını azaltmak için devrim niteliğinde değişimlere gerek yok.
Basit alışkanlıklar yeterli:
- Alışveriş listesi hazırlamak
- Porsiyon kontrolü yapmak
- Son kullanma tarihlerini takip etmek
- Artan yemekleri değerlendirmek
Bu adımlar, hem bireysel hem toplumsal ölçekte büyük etki oluşturuyor.
Gıda israfı, fark edilmeden büyüyen bir sorun. Ancak doğru alışkanlıklarla bu tabloyu tersine çevirmek mümkün.
Yorumlar
Kalan Karakter: