Unutkanlık, günlük yaşamın doğal bir parçası olarak kabul edilse de bazı durumlarda ciddi hastalıkların belirtisi olabilir. Nöroloji Uzmanı Dr. Celal Şalçini, yaşla birlikte gelişen hafıza değişimlerinin her zaman demans anlamına gelmediğini ancak bazı işaretlere dikkat edilmesi gerektiğini belirtiyor. Şalçini’ye göre, stres, uykusuzluk, vitamin eksiklikleri gibi nedenlerle oluşan unutkanlık genellikle geçici ve tedavi edilebilir olsa da, bazı belirtiler ileri tetkik gerektiriyor.
Basit unutkanlıklar genellikle zararsız
Günlük hayatta yaşanan ufak tefek unutkanlıkların çoğu zaman endişe verici olmadığını söyleyen Dr. Şalçini, “Anahtarı nereye koyduğunuzu hatırlamamak, tanıdık birinin adını çıkaramamak ya da market alışverişinde birkaç ürünü atlamak gibi durumlar herkesin başına gelebilir. Bunlar beynin yoğun bilgi akışı altında yaşadığı geçici aksaklıklardır” diyor.
Yaşlanma her zaman demans anlamına gelmez
Yaşlanma süreciyle birlikte bazı bilişsel işlevlerde yavaşlama yaşanmasının normal olduğunu vurgulayan Şalçini, “Yeni bilgileri öğrenme süresi uzayabilir, hatırlamak için biraz daha fazla zamana ihtiyaç duyulabilir. Ancak bu değişimler demansla karıştırılmamalıdır” diye konuşuyor.
Demans günlük yaşamı olumsuz etkiler
Dr. Şalçini’ye göre, demans ve normal unutkanlık arasındaki fark; demansın ilerleyici olması ve bireyin günlük yaşamını ciddi şekilde etkilemesidir. İşte dikkat edilmesi gereken başlıca belirtiler:
-
Günlük işleri yerine getirmede zorluk (örneğin yemek yapmayı unutmak)
-
Zaman ve yer kavramında karışıklık
-
Tanıdık bir yolda kaybolmak
-
Kelime bulmakta zorlanmak veya konuşmayı sürdürememek
-
Eşyaları yanlış yerlere koymak ve bulamamak
-
Kötü kararlar almak
-
Sosyal aktivitelerden uzaklaşmak
-
Kişilik ve ruh halinde belirgin değişiklikler
Bu belirtilerin bir araya gelmesi halinde mutlaka bir uzmana başvurulması gerekiyor.
Stres, vitamin eksikliği ve uyku bozuklukları da etken olabilir
Unutkanlığın her zaman nörolojik bir hastalıktan kaynaklanmadığını da hatırlatan Dr. Şalçini, “B12 vitamini eksikliği, tiroid hastalıkları, depresyon, anksiyete, uyku bozuklukları ve bazı ilaçların yan etkileri de unutkanlığa neden olabilir. Bu gibi durumlarda, altta yatan nedenin tedavisiyle sorun çözülebilir” ifadelerini kullandı.
Beyin sağlığını korumak için öneriler
Demans tanısı konmamış ancak unutkanlıktan şikâyetçi olan bireyler için bazı basit ama etkili öneriler de paylaşan Dr. Şalçini şunları öneriyor:
-
Düzenli egzersiz yapın: Fiziksel aktivite beyin sağlığına olumlu katkı sağlar.
-
Dengeli beslenin ve iyi uyuyun: Vücudunuz gibi beyniniz de yeterli dinlenmeye ve doğru besinlere ihtiyaç duyar.
-
Zihninizi aktif tutun: Kitap okuyun, bulmaca çözün, yeni bir dil veya müzik aleti öğrenin.
-
Sosyalleşin: Sevdiklerinizle vakit geçirmek zihinsel kapasiteyi korumaya yardımcı olur.
-
Stresi yönetin: Meditasyon, yoga gibi tekniklerle stres seviyenizi düşürün.
-
Notlar alın, ajanda kullanın: Unutkanlığı yönetmenin en basit yollarından biri hatırlatıcılar kullanmaktır.
Erken teşhis hayat kurtarır
Unutkanlığın her zaman bir hastalık belirtisi olmadığını ancak bazı durumlarda erken tanının çok kritik olduğunu hatırlatan Dr. Şalçini, “Günlük hayatı aksatacak seviyeye gelen veya giderek kötüleşen unutkanlıklar göz ardı edilmemeli. Unutmayın, erken teşhis sayesinde birçok hastalığın ilerlemesi durdurulabilir ya da yavaşlatılabilir” uyarısında bulundu.
Yorumlar
Kalan Karakter: