Eğitim Bilim Uzmanı Metin Akgün, “Sorunlu ya da Sorumlu Olmak Elimizde!” başlıklı yazısının ikinci bölümünde, çocukların hayata hazırlanmasında sorumluluk bilincinin oynadığı hayati role dikkat çekti.
Akgün, bireylerin kendisine, çevresine ve topluma karşı görevlerini fark edip içselleştirmesinin hem kişisel hem de toplumsal yaşamın temelini oluşturduğunu vurguladı.
Akgün, “Sorumluluk sahibi birey, hayatının her aşamasında doğru kararlar verebilen, sonuçlarını üstlenebilen, toplumsal uyumu güçlendiren kişidir. Toplumun huzuru da bireylerin bu bilinçle hareket etmesine bağlıdır” ifadelerini kullandı.
“SORUMLULUK, HAYATA HAZIRLANMANIN EN ÖNEMLİ PARÇASIDIR”
Çocuk gelişiminde “sorumluluk duygusu”nun merkezi bir yere sahip olduğunu belirten Akgün, bu bilincin kazandırılmasının sadece eğitim kurumlarının değil, öncelikle ailenin görevi olduğunu söyledi.
“Eğitimde bilgi odaklı bir sürece yönelirken, çocuklarımızı hayata hazırlamada eksik kaldığımızın farkında bile değiliz” diyen Akgün, şöyle devam etti:
“Hayata hazırlanmanın önemli bir kriteridir sorumluluk sahibi olmak. Sorumluluk; bir görevi üstlenme, gereklerini yerine getirme ve bu sürecin sonuçlarını kabullenme anlamına gelir. Sorumlu bir çocuk; kendine güvenen, bağımsız düşünebilen, kararlarının sonuçlarını değerlendirebilen bireydir.”
SORUMLULUK BİLİNCİ ÇOCUK YAŞTA KAZANILMALI
Metin Akgün, sorumluluk bilincinin kazanılmasının uzun bir süreç olduğunu, bu sürecin çocuklukta başladığını hatırlatarak, anne ve babaların çocuklarının gelişiminde örnek davranışlar sergilemesi gerektiğini belirtti.
“Bir bebek dünyaya geldiği ilk andan itibaren çevresindeki davranışlardan etkilenir. Anne-babanın özenli yaklaşımları, bebeğin gereksinimlerini zamanında karşılamaları, sorumluluk duygusunun temellerini atar. Daha sonraki yıllarda çocuklara yaşlarına uygun görevler verilmesi bu bilinci pekiştirir.”
Akgün’e göre, ebeveynlerin çocuklarına sorumluluk kazandırmadan önce kendi sorumluluk anlayışlarını gözden geçirmesi gerekir:
“Kendi görevini yerine getirmeyen bir ebeveyn, çocuğundan sorumluluk bekleyemez. Model olmak, en etkili öğretim yöntemidir.”
“ÇOCUĞUNUZUN YERİNE DÜŞÜNMEYİN”
Eğitim Bilim Uzmanı Akgün, sorumluluk kazandırma sürecinde ebeveynlerin en sık yaptığı hatanın, çocuklarının yerine karar vermek ve sorunlarını çözmek olduğunu söyledi.
“Anne-babalar, çocuklarının yapması gereken işleri kendileri yaparak onların karar verme, seçim yapma ve irade kullanma becerilerini zayıflatıyor” diyen Akgün, şunları kaydetti:
“Çocuğunuza yaşına uygun görevler verin, başardığında takdir edin. Yapmadığında ise sonuçlarını anlatın. Tutarlı olun, söylediklerinizin arkasında durun. Çocuğunuzun kendi sorunlarını çözmesine fırsat tanıyın, seçme hakkı verin. Böylece çocuk, davranışlarının sonuçlarını görür ve kendi deneyimlerinden öğrenir.”
AİLEDE TUTARLILIK EN ÖNEMLİ NOKTA
Metin Akgün, sorumluluk duygusunun kazandırılmasında anne-baba tutarlılığının büyük önem taşıdığını vurguladı.
Akgün’e göre, aile içinde farklı yaklaşımlar sergilenmesi, çocuğun davranış gelişimini olumsuz etkiliyor:
“Anne çocuğa sorumluluk verirken, baba aşırı koruyucu bir tutum sergilerse, çocuk kararsız kalır ve kendi sorumluluk bilincini geliştiremez. Aynı şekilde, roller ters olduğunda da sonuç değişmez. Ebeveynlerin tutum birliği içinde hareket etmesi, çocuğun iç disiplin kazanması açısından çok önemlidir.”
SORUMLULUK KAZANDIRMANIN ADIMLARI
Metin Akgün, ailelerin çocuklarına sorumluluk kazandırırken izlemesi gereken temel ilkeleri şöyle sıraladı:
-
Çocuğa yaşına uygun görevler verilmeli, başarıları mutlaka takdir edilmelidir.
-
Yapılmayan davranışların sonuçları önceden anlatılmalı ve sözler mutlaka tutulmalıdır.
-
Cezalandırma yöntemleri yerine rehberlik ve iletişim tercih edilmelidir.
-
Çocuğun kendi kararlarını vermesine fırsat tanınmalı, deneyimle öğrenmesi sağlanmalıdır.
-
Süreç boyunca sabır ve kararlılık korunmalıdır.
Akgün, “Sorumlu davranış, kısa sürede kazanılmaz; sabır ve süreklilik ister. Çocukların davranış değişim süreci dikkatle izlenmeli, olumlu gelişmelerde teşvik edici tutumlar sergilenmelidir.” ifadelerini kullandı.
“YARINI KAZANMAK BUGÜN TUTARLI OLMAKTIR”
Yazısının sonunda ailelere seslenen Akgün, sorumluluk duygusunun çocuklara kazandırılmasının, toplumun geleceği açısından da belirleyici olduğunu vurguladı:
“Çocuklarımız için yarını kazanmak, bugün tutarlı olmakla başlar. Sorumluluk duygusunu nefsimizde yaşamak, doğruyu önce kendi hayatımızda uygulamak zorundayız. Eğer çocuklarımızdan sorumluluk bekliyorsak, onlara sözle değil davranışla örnek olmalıyız. Doğru model olarak, sorumlu bir nesil yetiştirmek elimizde.”
EĞİTİMDE KALİTEYİ GELİŞTİRME DERNEĞİ’NDEN BİLİNÇLENDİRME ÇALIŞMALARI
Metin Akgün’ün başkanlığını yürüttüğü Eğitimde Kaliteyi Geliştirme Derneği, çocuk, genç ve ailelere yönelik eğitim bilinci, kişisel gelişim, toplumsal değerler ve sorumluluk bilinci üzerine farkındalık projeleri yürütüyor.
Dernek, okullarda seminerler düzenleyerek ebeveynlere çocuk gelişimi konusunda rehberlik sağlıyor.
Akgün, “Eğitimde kalite, bireyin bilgi birikimi kadar değerler bilincini de kapsar. Sorumluluk duygusu kazandırmadan eğitimde kaliteyi tam anlamıyla yakalayamayız” diyerek açıklamasını tamamladı.
SORULAR ve CEVAPLAR
Sorumluluk bilinci ne zaman kazandırılmalı?
Metin Akgün’e göre sorumluluk bilinci, çocuklukta başlar. Küçük yaşlarda verilen görevler, ilerleyen yaşlarda özgüveni güçlendirir.
Ebeveynlerin rolü nedir?
Anne ve babalar, sorumluluk bilincinin ilk öğretmenleridir. Tutarlılık, model olma ve iletişim bu süreçte kilit unsurlardır.
Okullar bu konuda ne yapabilir?
Okullar, sorumluluk bilincini destekleyici etkinliklerle, öğrencilerin bireysel farkındalıklarını artırabilir.
Sorumluluk bilinci neden önemlidir?
Sorumluluk bilinci, bireyin hayata hazırlanmasında, karar alma süreçlerinde ve toplumsal uyumda temel belirleyicidir.
Haber: Garabey
Yorumlar
Kalan Karakter: