Üsküdar Üniversitesi tarafından merhum Prof. Dr. Ersin Nazif Gürdoğan anısına düzenlenen 2. Tasarruf ve İsraf Sempozyumu, “İsraftan Verimliliğe” temasıyla İstanbul’da gerçekleştirildi. Sempozyumda, israfın yalnızca ekonomik değil; psikolojik, sosyolojik ve kültürel boyutları da ele alındı.
Açılış konuşmasında verimlilik kavramına dikkat çeken Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörü ve Yönetim Üst Kurulu Başkanı Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Verimliliğin yakıtı anlamdır. Anlamı olmayan bir insan kaynağı verimli kullanamaz” ifadelerini kullandı.
İnsan Homo Economicus değil, Homo Psychologicus
Kaynak yönetiminde akıldan çok duyguların belirleyici olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tarhan, insanın yalnızca rasyonel kararlar alan bir varlık olmadığını belirterek, “İnsan Homo Economicus değil, Homo Psychologicus’tur. Kaynak yönetimindeki en büyük belirleyici akıl değil, duygulardır” dedi.
İstek ile ihtiyaç arasındaki farkın ayırt edilememesinin israfa yol açtığını ifade eden Tarhan, gösteriş, beğenilme arzusu ve sosyal onay ihtiyacının tüketimi artıran temel psikolojik faktörler arasında yer aldığını söyledi.
Haz geçici, anlam kalıcı
Haz ve anlam kavramlarını nörobilim üzerinden değerlendiren Prof. Dr. Tarhan, dopaminin haz, serotoninin ise anlam hormonu olduğunu belirterek, “Haz mutluluğu satın alınabilir ama geçicidir. Anlam mutluluğu ise emek ister ve kalıcıdır” dedi.
Haz odaklı yaşam biçiminin bireylerin duygularını regüle edememesine yol açtığını ifade eden Tarhan, “Canı istediği için harcayan, bugünü düşünerek tüketen kişi kaynak yönetemez. Oysa karar mekanizması ‘Bu bir ihtiyaç mı?’ sorusunu sormalıdır” diye konuştu.
Çocuklara erken yaşta bütçe bilinci kazandırılmalı
Kaynak yönetiminin yalnızca para ile sınırlı olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Tarhan, zaman, ilişkiler ve psikolojik sermayenin de birer kaynak olduğunu ifade etti. Tarhan, “Bir çocuk 10 yaşına kadar bütçe yönetimini öğrenirse, zamanını ve ilişkilerini de daha iyi yönetir” dedi.
İsraf sadece ekonomik değil, insani bir mesele
Sempozyumda konuşan İskenderun Teknik Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mehmet Duruel ise israfın günümüzde kaynakların adaletsiz, bilinçsiz ve sürdürülemez biçimde kullanılması anlamına geldiğini söyledi. Artan tüketimin mutluluk üretmediğini vurgulayan Duruel, bu durumun bireysel ve toplumsal tatminsizliği derinleştirdiğine dikkat çekti.
Dünya genelinde gıda israfı alarm veriyor
Rektör Danışmanı Prof. Dr. Mehmet Zelka, dünya genelinde her yıl yaklaşık 1,5 milyar ton, Türkiye’de ise 8,7 milyon tonun üzerinde gıda israf edildiğini belirtti. Zelka, insanlığın 2025 yılına ait doğal kaynakları yılın ilk yedi ayında tükettiğini, kalan sürecin gelecek nesillerden borç alındığını söyledi.
Akademi ve sektör ortak çözüm arayışında
İki gün süren sempozyumda; üretimde israf, yalın üretim, kamu ekonomisinde verimlilik, pazarlamada sadeleşme ve davranışsal iktisat gibi birçok başlık ele alındı. Akademisyenler, kamu temsilcileri ve sektör paydaşları israfla mücadelede iş birliğinin önemine dikkat çekti.
Sempozyum, bilimsel sunumların yanı sıra tasarruf kültürünün yaygınlaştırılmasına yönelik çözüm önerileriyle, verimlilik bilincinin toplumsal düzeyde güçlendirilmesine katkı sundu.
Yorumlar
Kalan Karakter: