Sofrada Unutulanlar: Yemek Adabının Sağlık ve Manaya Dair 14 Maddesi

Günümüzde yemek yemek çoğu zaman sadece bir ihtiyaç, hatta bazen bir acelecilik meselesi olarak görülüyor. Oysa eski kültürümüzde sofraya oturmanın, lokmayı ağza almanın ve hatta yemekten kalkmanın bile kendine has kuralları ve gizli hikmetleri vardı. Arif Pamuk’un derlediği “Şifalı Bitkiler” kitabında anlatılanlara bakılırsa, atalarımızın yemek adabına dair uymaya özen gösterdiği bu incelikli kurallar, sadece beden sağlığını değil, insanın ruhunu ve toplumsal ilişkilerini de olumlu etkiliyor.

Peki sofrada hangi davranışlar bereketi artırır, hangileri unutkanlığa veya hastalığa davetiye çıkarır? Misvak kullanmak neden bu kadar önemli sayılmış?
İşte unutulmaya yüz tutmuş o altın kurallar ve şaşırtıcı detaylar…

Yemek yerken uygulanan geleneksel kurallar, yalnızca birer ritüel değil; sağlığa, sosyal hayata ve inanca dair önemli mesajlar da barındırıyor. İşte Arif Pamuk'un "Şifalı Bitkiler" kitabından derlenen bilgilerle yemeğin adabı ve faydaları…

Günümüzde çoğu zaman aceleyle tüketilen yemeklerin, kadim kültürümüzde hem bedene hem de ruha iyi gelmesi için bazı kurallar ve tavsiyelerle çevrelendiği biliniyor. Arif Pamuk tarafından hazırlanan "Şifalı Bitkiler" kitabında yer alan bölümler, yemek adabının sadece bir nezaket meselesi değil, aynı zamanda sağlığı koruyan ve insanı maneviyata yakınlaştıran bir uygulama olduğunu ortaya koyuyor.

Yemek Yerken Dört Farz

1. Helal yemek.

2. Allah’ın verdiğine razı olmak.

3. Yediği yemeğin gücünü haramda kullanmamak.

4. Rızkın Allah’tan (Razzak Hâkim) olduğunu bilmek.

Dört Sünnet

1. Yemeğe başlamadan besmele çekmek.

2. Yemekten sonra ‘Elhamdülillah’ demek.

3. Sofrada sol ayak üzerine oturup sağ ayağı dikmek.

Dört Adab

1. Önünden yemek.

2. Lokmaları küçük almak.

3. İyice çiğnemek.

4. Başkasının lokmasına bakmamak.

İki Şifa

1. Düşen lokmayı almak ve yemekten kaçınmamak.

2. Tabakları iyice temizleyerek yemek.

İki Mekruh

1. Yemeği koklamak.

2. Aşırı sıcak yemek (ağzı yakacak kadar sıcak olan).

Sağlığa Dair Altın Öğütler

Kitapta yer alan bir hadiste, "Sıcak yenen yemekte bereket yoktur" deniyor ve aşırı sıcak tüketiminin sağlığa zararlı olabileceğine dikkat çekiliyor. Ayrıca yemeğin açken yenmesi, doymadan sofradan kalkılması ve gıdaların iyi çiğnenmesinin ömrü uzattığı, bedene ve zihne fayda sağladığı aktarılıyor.

Hazreti İbn Abbas’tan aktarılan beş önemli uyarı da unutkanlığa sebep olan şeyler arasında:

• Ham elma yemek

• Durgun suya küçük abdest bozmak

• Ense çukurundan kan aldırmak

• Toprak üstüne bit atmak

• Mezar taşı üzerinden bir şey almak ve bazı başka yanlış davranışlar

Misvak Kullanımının 10 Faydası

Kitapta ayrıca, Peygamber Efendimizin misvak kullanımına dair hadisinden yola çıkarak, misvakın ağız ve diş sağlığına 10 önemli faydası sıralanıyor:

1. Ağız temizler

2. Allah’ın rızasını kazanır

3. Melekleri sevindirir

4. Gözü cilalandırır

5. Dişleri beyazlatır

6. Damakları kuvvetlendirir

7. Dişlerin kirini giderir

8. Yiyecekleri hazmettirir

9. Balgamı keser

10. Meleklerin hazır olmasına sebep olur

Kaynak:
Arif Pamuk, Şifalı Bitkiler