Ondokuz Mayıs Üniversitesi’nin ev sahipliğinde Samsun’da gerçekleştirilen Türk Dünyası Şehircilik Zirvesi’nin sonuç bildirgesi imzalandı. Zirvede sürdürülebilir şehircilik ve ortak akademik iş birlikleri ön plana çıktı.
20-21 Nisan tarihlerinde düzenlenen zirvenin ardından hazırlanan sonuç bildirgesi, OMÜ Senato Salonu’nda düzenlenen törenle imza altına alındı. Bildirgeye Türkiye’nin yanı sıra Kazakistan, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Kuzey Makedonya ve Özbekistan’dan üniversite rektörleri katıldı.
TÜŞA önerisi öne Çıkıyor
Zirvede en dikkat çeken başlıklardan biri, Türk Dünyası Şehircilik Akademisi’nin (TÜŞA) kurulması önerisi oldu. Bu yapının şehirlerin güçlü ve zayıf yönlerini analiz eden, planlama önerileri geliştiren ve bilgi paylaşımını sağlayan bir merkez olması gerektiği ifade edildi.
Ayrıca üniversiteler arasında veri paylaşımını güçlendirecek dijital platformlar ve açık veri sistemlerinin kurulması önerildi.
Akademik iş birlikleri genişleyecek
Bildirgede, Türk Devletleri Teşkilatı ve Türk Üniversiteler Birliği kapsamında yürütülen iş birliklerinin şehircilik ve sürdürülebilirlik alanlarını kapsayacak şekilde genişletilmesi gerektiği vurgulandı.
Ortak araştırma projeleri, değişim programları ve teknopark iş birliklerinin artırılması gerektiği ifade edildi.
Öğrenci ve üniversite ağları güçlenecek
Üniversiteler arasında kardeş fakülte ve bölüm ağlarının kurulması, öğrenci toplulukları için ortak iletişim platformlarının oluşturulması önerildi.
Farklı ülkelerden öğrencilerin birlikte çalışabileceği “Sanal Tasarım Stüdyoları” kurulması da gündeme geldi.
Şehircilikte yeni yaklaşım
Zirvede, şehir planlamasının sadece fiziki dönüşümle sınırlı kalmaması gerektiği, sosyal bütünleşme, yaşam kalitesi ve çevresel sürdürülebilirliğin de sürece dahil edilmesi gerektiği ifade edildi.
Dijital teknolojiler öne çıkıyor
Bildirgede, üniversitelerin şehir planlamasında Coğrafi Bilgi Sistemleri, uzaktan algılama ve dijital ikiz teknolojilerini daha aktif kullanması gerektiği vurgulandı. Bu verilerle riskli alanların belirlenmesi ve akıllı şehir uygulamalarının geliştirilmesi hedefleniyor.
ortak platform önerisi
İklim değişikliği ve su güvenliği konularında “Türk Dünyası Su Platformu” kurulması önerildi. Ayrıca şehirlerin performansını ölçmek için “Türk Dünyası Akıllı Şehirler Endeksi” oluşturulması gündeme geldi.
Dirençli şehirler hedefi
Zirvede, kriz yönetimi ve sosyal dirençlilik alanında üniversiteler arasında ortak akademik ağ kurulması gerektiği belirtildi. Türk-İslam şehircilik mirasının korunmasına yönelik çalışmaların artırılması da öneriler arasında yer aldı.
TÜRK DÜNYASI ŞEHİRCİLİK ZİRVESİ SONUÇ BİLDİRGESİ
21 Nisan 2026, SAMSUN
Türk Dünyasında sürdürülebilir kentleşme politikaları geliştirmek ve akademik iş birliği imkânlarını güçlendirmek amacıyla gerçekleştirilen zirvede aşağıdaki ilke ve öneriler benimsenmiştir:
-
Türk Dünyası Şehircilik Akademisi (TÜŞA) Kurulması: Türk Dünyası Şehircilik Akademisi (TÜŞA) tesis edilmeli; bu kurum şehirlerin güçlü ve zayıf yönlerini inceleyerek planlama önerileri geliştirip paylaşan bir bilgi üretim merkezi olarak yapılandırılmalıdır. TÜŞA bünyesinde Türk Dünyası üniversiteleri arasındaki ortak araştırma, proje geliştirme ve bilgi paylaşımını sistematik hâle getirebilecek dijital bilgi bankaları ve açık veri platformları kurulmalıdır.
-
İş Birliklerinin Kapsamının Genişletilmesi: Türk Devletleri Teşkilatı ve Türk Üniversiteler Birliği bünyesindeki iş birlikleri, şehircilik, sürdürülebilirlik ve sosyal dirençlilik alanlarını kapsayacak şekilde artırılmalıdır. Türk Dünyasına dönük ortak araştırma ve değişim programlarının Akraba Toplulukları da kapsayacak şekilde genişletilmesi sağlanmalıdır.
-
Teknopark ve Ar-Ge Yaygınlaştırma: Üniversiteler öncülüğünde teknoparklar ve Ar-Ge iş birlikleri yaygınlaştırılarak farklı sektörlere yönelik akademinin ürettiği yenilikçi yaklaşımlar iyi uygulama örnekleri olarak gündemde tutulmalıdır.
-
Orhun Değişim Programı’nın Güçlendirilmesi: Türk Dünyasına yönelik olarak hayata geçirilmiş olan Orhun Değişim Programı, şehircilik ve kentsel politika alanlarını önceleyen bir çerçevede genişletilmeli ve kurumsal niteliği güçlendirilmelidir.
-
Akademik Ağların Kurulması: Türk Dünyası üniversiteleri arasında kardeş üniversite, fakülte ve bölüm ağları kurularak bilgi, deneyim ve destek paylaşımı artırılmalıdır.
-
Öğrenci İletişim Platformu: Türk Dünyası üniversiteleri öğrenci toplulukları ortak iletişim platformu inşa edilmelidir.
-
Sanal Tasarım Stüdyoları: Türk Dünyasındaki öğrencilerin farklı ülkelerde beraberce çalışmalar yürütebileceği “Sanal Tasarım Stüdyoları” yaygınlaştırılmalıdır.
-
Bütüncül Kentsel Planlama: Kentsel planlama süreçleri, yalnız fiziksel dönüşüm odaklı değil; sosyal bütünleşme, yaşam kalitesi ve çevresel sürdürülebilirlik ekseninde akademik perspektiften yeniden ele alınmalıdır.
-
Erişilebilir Kampüs ve Kamusal Alanlar: Deneyim mekânları başta olmak üzere kampüslerde kurulacak yapılar, şehirlerin erişilebilirlik ve kamusal alan kalitesini artıracak uygulamalara öncülük edebilecek biçimde tasarlanmalıdır.
-
Dijital Teknolojiler ve Veri Temelli Müdahale: Üniversiteler afet riski yüksek, enerji verimliliği düşük yapı stokunu belirlemek için Coğrafi Bilgi Sistemleri, uzaktan algılama ve dijital ikiz teknolojilerini kullanarak mekânsal envanterler oluşturmalıdır. Bu verilerin modelleme yöntemleriyle analiz edilip öncelikli müdahale alanları belirlenmesine; akıllı şehir ve Nesnelerin İnterneti uygulamaları sayesinde geliştirilen önleyici çözümlerin ölçülebilir göstergelerle düzenli olarak izlenebilmesine de akademik destek sunmalıdır.
-
İklim Risk Haritaları: Üniversiteler, şehirlerin iklim risk haritalarının hazırlanması ve güncellenmesine aktif katkı sağlamalıdır.
-
Türk Dünyası Su Platformu: İklim değişikliği ve su güvenliği alanında ortak izleme ve politika geliştirme amacıyla “Türk Dünyası Su Platformu” kurulmalı; karbon ve su ayak izi takibinde ortak metodolojiler geliştirilmelidir.
-
Akıllı Şehirler Endeksi: Türk şehirlerinin performansını çok boyutlu biçimde değerlendirmek amacıyla “Türk Dünyası Akıllı Şehirler Endeksi” oluşturulmalıdır.
-
Akıllı Ulaşım Sistemleri: Akıllı Ulaşım Sistemleri alanında ihtisaslaşmış üniversiteler ve akademisyenler belirlenip bu sistemler üzerinde fikir alışverişinin gerçekleştiği bilimsel platformlar inşa edilmelidir.
-
Kriz Yönetimi ve Sosyal Dirençlilik: Üniversiteler, kriz yönetimi ve sosyal dirençlilik alanında veri temelli analizler ve politika önerileri üreten akademik merkezler ortak ağı kurmalıdır.
-
Kültürel Mirasın Dijitalleşmesi: Türk-İslam şehircilik mirasını görünür kılacak dijital uygulamalar, sanal platformlar ve kültür odaklı akademik çalışmalar desteklenmelidir.
GARABEY
Yorumlar
Kalan Karakter: