Son yıllarda adını sıkça duyduğumuz kolajen, başta cilt ve eklem sağlığı olmak üzere vücudun birçok dokusunda hayati görevler üstleniyor. Peki, kolajen nedir, hangi türleri vardır ve kolajeni doğal yollarla nasıl artırabiliriz?
Kolajen Nedir ve Vücuttaki Görevleri Nelerdir?
Kolajen; bağ dokusu, kemik, kıkırdak, tendon, kas ve ciltte bulunan, vücudun en çok bulunan lifli proteinidir. Tüm vücut proteinlerinin yaklaşık yüzde 30’unu oluşturan kolajen, özellikle eklem, kas, kemik ve cilde güç ve esneklik kazandırır. Yaşla birlikte vücutta kolajen üretimi azalır; bu durum ciltte kırışıklık, eklem ağrısı ve kas zayıflığı gibi çeşitli belirtilere yol açabilir.
Kolajen Çeşitleri Nelerdir?
Vücutta 28’den fazla kolajen tipi bulunsa da en yaygın olarak Tip I, II, III, IV ve V kolajen öne çıkar:
-
Tip I: Vücuttaki kolajenin yüzde 90’ını oluşturur. Cilt, kemik, tendon ve bağ dokusunda yoğun olarak bulunur.
-
Tip II: Eklem sağlığına destek olan elastik kıkırdakta bulunur.
-
Tip III: Atardamarlar, kaslar ve organlarda yer alır.
-
Tip IV: Cilt katmanlarında rastlanır.
-
Tip V: Göz korneası, saç, plasenta ve bazı cilt dokularında bulunur.
Kolajen Eksikliği Belirtileri Nelerdir?
Kolajen eksikliğinde; ciltte kırışıklık ve sarkma, kas ağrıları, eklemlerde hareket kaybı ve ağrı, tendon ve bağlarda zayıflık, bağırsak sorunları ve saç-tırnaklarda güçsüzlük görülebilir.
Kolajen İçeren Besinler Nelerdir?
Kolajen üretimini desteklemek için şu besinlere yönelmek gerekir:
-
Tavuk, hindi ve dana eti
-
Sardalya, somon, uskumru gibi balıklar
-
Yumurta ve süt ürünleri
-
Ispanak, pazı, lahana gibi yeşil yapraklı sebzeler
-
Portakal, limon, greyfurt, mandalina gibi narenciyeler
-
Çilek, böğürtlen, ahududu, yaban mersini gibi kırmızı meyveler
-
Badem, ceviz, soğan, biber, fasulye ve bezelye
Unutulmamalıdır ki, kolajen içeren besinler doğrudan kolajen olarak emilmez; vücut bunları amino asitlerine ayırır ve yeniden sentezler.
Kolajen Kaybını Artıran Sebepler Nelerdir?
-
Sigara kullanımı
-
Aşırı şeker ve işlenmiş gıda tüketimi
-
Uzun süreli güneşe maruz kalma
-
Sağlıksız beslenme ve stres
-
C vitamini eksikliği
Kolajen Artırma Yöntemleri Nelerdir?
-
Sağlıklı beslenme ve düzenli egzersiz: Protein, vitamin ve mineral alımı önemlidir.
-
Kemik suyu ve yumurta tüketimi
-
Güneşten korunma
-
C vitamini ve hyaluronik asit kullanımı
-
Uyku düzenine dikkat etmek
-
Retinol ve C vitamini serumları
-
Dermatoloji uzmanı kontrolünde lazer ve dermaroller uygulamaları
Kolajen Takviyesi ve Etkileri
Son yıllarda popülerleşen kolajen takviyeleri; tablet, toz, sıvı veya kapsül formlarda satılmaktadır. Araştırmalar, düzenli kolajen takviyesi kullanımının cilt elastikiyetini artırabileceğini, kırışıklıkları azaltabileceğini ve eklem ağrılarını hafifletebileceğini göstermektedir. Ancak her takviyede olduğu gibi, özellikle kronik hastalığı veya alerjisi olan kişilerin kolajen kullanmadan önce doktora danışması gerekmektedir.
Kolajen Takviyesi Seçiminde Nelere Dikkat Edilmeli?
-
Hidrolize (parçalanmış) peptid kolajen formları ve düşük molekül ağırlıklı ürünler tercih edilmeli
-
Takviye içeriğinde çinko, bakır ve C vitamini bulunmasına dikkat edilmeli
-
Balık kaynaklı kolajenler daha yüksek biyoyararlanıma sahiptir
-
Kaynağı ve miktarı mutlaka kontrol edilmeli, güvenilir markalar seçilmeli
Kolajen Fazlalığının Zararları Var mı?
Genel olarak kolajen takviyelerinin ciddi bir yan etkisi yoktur. Ancak fazla alımda sindirim sistemi üzerinde yanma, ekşime, kabızlık veya ishal gibi şikâyetler görülebilir. Her yeni takviye gibi, kullanmadan önce hekim onayı alınmalıdır.
PEKİ YA BUNLAR?
Kolajen takviyeleri kaç yaşından itibaren kullanılabilir?
Genellikle 30 yaş sonrası önerilse de, ihtiyaç ve doktor kontrolünde daha erken yaşta başlanabilir.
Bitkisel kolajen var mı?
Kolajen yalnızca hayvansal kaynaklıdır; bitkiler ise kolajen üretimine yardımcı olan amino asit ve vitaminleri sağlar.
Sadece takviye almak yeterli mi?
Takviyeler destekleyici olabilir ancak sağlıklı yaşam tarzı ve dengeli beslenme olmadan tek başına yeterli değildir.
Kolajen takviyeleri kilo aldırır mı?
Düşük kalorili olan kolajen takviyeleri doğrudan kilo artışına neden olmaz.
Kimler kolajen kullanmamalı?
Hamileler, emziren anneler, kronik hastalar ve alerjisi olanlar mutlaka doktora danışmalıdır.
Haber: Garabey
Kaynak: memorial
Yorumlar
Kalan Karakter: