Son günlerde bir çocuğun karıştığı ölüm vakasının ardından çocuk adalet sistemi tekrar gündeme gelirken, uzmanlar ceza hukuku uygulamalarının çocuk gerçeğini göz ardı etmemesi gerektiğine dikkat çekiyor. Çocuk gelişimi alanında danışman Nesil Sezgi Yılmaz, cezalandırma değil, sorumluluk ve onarıcı adalet sisteminin esas alınması gerektiğini savunuyor.
“Çocuklar Suçlu Doğmaz, İhmal Edilmiş Hayatların Sonucudur”
Çocuk Genç Erişkin Danışmanı Nesil Sezgi Yılmaz, kamuoyunda infial yaratan olay sonrası “Çocukları yetişkin gibi cezalandırmak, yalnızca öfkeyi tatmin eder. Adaletin temelinde duygu değil, gelişimsel ve bilimsel gerçeklikler yatmalıdır. Ağır bir suç işlenmiş olsa bile çocuk hâlâ çocuktur. Ceza yerine onarıcı adalet esas alınmalıdır” dedi.
Çocukluğu Anlamadan Adalet Kurulamaz
Yılmaz, tarih boyunca çocukların çoğu zaman küçük yetişkinler gibi görüldüğünü ancak bilimsel verilerle çocukluğun ayrı bir gelişim dönemi olduğunun kanıtlandığını belirtti. “Psikoloji ve nörobilim, çocukların ergenlik boyunca kademeli olarak olgunlaştığını, dürtüsel hareket edebildiğini ve kontrol mekanizmalarının henüz gelişmekte olduğunu ortaya koymuştur. Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme de çocukların gelişim düzeyine uygun değerlendirilmesini zorunlu kılıyor. Çocuklar yetişkinler gibi yargılanamaz” diye konuştu.
Ceza Değil, Sorumluluk Sistemi Şart
Çocukların suç teşkil eden davranışlarının arkasında çoğu zaman ihmal, dışlanma, travma ve şiddet olduğuna dikkat çeken Yılmaz, “Bir çocuk dışlanmış, şiddet görmüş, ihmal edilmişse ve sonunda tepki veriyorsa, bu aslında suça değil, yardım çağrısına işarettir. Ceza sistemi, gerçekleri örter ve susturmayı getirir, ama iyileşmeyi sağlamaz” ifadelerini kullandı.
Toplumun Yarası Ceza ile Sarılmaz
Olayın kamuoyunda büyük tepki toplamasının anlaşılır olduğunu belirten Yılmaz, “Bir annenin kaybı karşısında yükselen öfkeye elbette saygı duyulmalı. Ancak hukuk duygularla değil, ilkelerle işler. Çocuklar cezalandırıldığında, cezaevinden çıktıktan sonra kim olacaklar? Onarıcı adalet, çocuğun yaptığı davranış ile kimliğini ayırmasını sağlar ve topluma kazandırır” dedi.
SORULAR ve CEVAPLAR
Çocuk Adaletinde Onarıcı Yaklaşım Nedir?
Onarıcı adalet, çocuğun davranışının nedenlerini anlamasını ve topluma yeniden kazandırılmasını hedefler. Sadece cezalandırmaya değil, iyileştirmeye odaklanır.
Türkiye’de Çocuk Yargı Sistemi Hangi Temellere Dayanıyor?
Türkiye, Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’ye taraf olup, çocukların gelişim düzeyine uygun şekilde yargılanmasını öngörüyor.
Çocukların Suç İşlemesinin Temel Nedenleri Neler?
İhmal, aile içi şiddet, yoksulluk, dışlanma ve travma çocuklarda suça yönelim riskini artıran başlıca etkenler arasında gösteriliyor.
Cezalandırmanın Toplumsal Etkileri Ne Oluyor?
Çocuğun yetişkin gibi cezalandırılması, kimlik gelişiminde olumsuz sonuçlara ve toplumsal sorunların artmasına yol açabiliyor.
Toplumu Nasıl Daha Güvenli Kılabiliriz?
Çocukları anlamak, eğitmek, sosyal destek sağlamak ve onarıcı yaklaşımlar geliştirmek, toplumun uzun vadede daha güvenli olmasını sağlıyor.
Yorumlar
Kalan Karakter: