ÖZEL HABER – Türkiye genelinde zaman zaman meydana gelen elektrik kesintileri, hayatın normal akışını etkilediği kadar ticaretin çarklarını da durduruyor. Ancak esnaf için asıl sorun kesintinin kendisinden ziyade, sonrasında ortaya çıkan maddi hasarın nasıl karşılanacağı konusundaki derin bilgi eksikliği. Birçok işletme sahibi, bozulan cihazını kendi imkanlarıyla tamir ettirirken veya o günkü ciro kaybını "kader" diyerek sineye çekerken; hukukçular ise tam tersini söylüyor.
KapsamHaber ekibi olarak, esnafın bu belirsiz yolculuğunda rehber olacak bilgilere ulaştık. Konuyla ilgili görüşlerine başvurduğumuz Av. Sefer Gök, esnafın karşılaştığı bürokratik engelleri nasıl aşacağını ve ilgili mercilere nasıl ulaşacağını en ince ayrıntısına kadar anlattı.
Zarar Sadece "Yanan Cihaz" Değil: İş Hacmi Kaybı Da Tanzim Edilmeli
Çoğu esnafın sadece yanan buzdolabı veya bozulan elektronik kartlar için tazminat hakkı olduğunu düşündüğünü belirten Av. Sefer Gök, bu algının eksik olduğunu vurguladı. Gök, mağaza sahiplerinin en büyük kaybının "iş hacmi düşüşü" olduğunu belirterek şu dikkat çekici tespiti yaptı:
"Bir mağaza sahibi düşünün; elektrik kesildiği anda barkod sistemi duruyor, POS cihazı devre dışı kalıyor ve müşteri içeriye girmekten vazgeçiyor. Bu esnafın o saat diliminde uğradığı ciro kaybı, tıpkı yanan bir cihaz gibi somut bir zarardır. Hukuken biz buna 'ticari kazanç kaybı' diyoruz. Esnafımız 'elektrik gitti, yapacak bir şey yok' dememeli. Dağıtım şirketleri, enerjiyi kesintisiz ve kaliteli sunmakla yükümlüdür. Sunamadıkları sürede oluşan ticari kaybın bedelini de ödemek zorundadırlar."
Muhataba Ulaşamayan Esnaf Ne Yapmalı?
Esnafın en büyük şikayeti, kesinti sonrası dağıtım şirketlerinin çağrı merkezlerinde saatlerce beklemek veya standart "arıza giderildi" mesajlarıyla geçiştirilmek. Av. Sefer Gök, ilgili mercilere ulaşamayan esnaf için "sessiz kalmama" uyarısında bulunarak şu adımları sıraladı:
-
Sadece Telefonla Yetinmeyin: "Çağrı merkezleri üzerinden alınan kayıtlar bazen sistemde kaybolabiliyor. Esnafımız mutlaka dağıtım şirketinin resmi web sitesi üzerinden yazılı başvuru yapmalı ve bir 'takip numarası' almalıdır. Bu, ileride açılacak bir davada en güçlü delildir."
-
EPDK Faktörünü Kullanın: "Yerel dağıtım şirketi başvuruyu görmezden geliyorsa veya haksız yere reddediyorsa, bir üst merci olan Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) üzerinden online şikayet oluşturulmalıdır. Bu mekanizma, şirketleri cevap vermeye zorlayan en etkili yoldur."
-
Teknik Rapor ve Ciro Belgesi: "Cihazınız bozulduysa yetkili servisten mutlaka 'voltaj/kesinti kaynaklı arıza' raporu alın. Eğer mağazanızda satışlarınız düştüyse, kesinti anına isbat eden yazar kasa Z raporlarını ve önceki haftanın aynı saatlerine ait ciro dökümlerini dosyanıza ekleyin."
Hak Arama Takvimi: 10 İş Günü Kritik Eşik!
Av. Sefer Gök, sürecin en hassas noktasının zamanlama olduğunu hatırlattı. Esnafın kesinti sonrası rehavete kapılmaması gerektiğini belirten Gök; "Mevzuat gereği, zararın tazmini için genellikle 10 iş günü içerisinde yazılı bildirimde bulunulması beklenir. Bu süreyi geçiren esnaf, haklıyken haksız duruma düşebilir veya ispat yükü ağırlaşabilir," dedi.
"Hukuk, Hakkını Arayan Esnafın Yanındadır"
Haberimizin sonunda esnafa seslenen Av. Sefer Gök, meselenin sadece yerel bir sorun değil, ulusal bir ticaret hukuku meselesi olduğunun altını çizdi. Gök; "Dağıtım şirketleri sundukları hizmetin karşılığını kuruşu kuruşuna alıyorsa, kusurlu hizmetin bedelini de kuruşu kuruşuna ödemelidir. Esnafımız 'uğraşmaya değmez' demeden, ticari defterlerini ve servis raporlarını hazırlayarak hakkını aramalıdır. Biz hukukçular, bu karmaşık görünen ama aslında çok net olan süreçte her zaman esnafın yanındayız," diyerek sözlerini noktaladı.
KAPSAMHABER ÖZEL
Yorumlar
Kalan Karakter: