Şehirlerimiz, bilhassa, târihî hüviyet taşıyan mekânlardaki eserlerimiz, ne yazık ki, hâlâ, arzu ettiğimiz seviyede ve sayıda ele alınamamış, ilmî, edebî, içtimâî, kültürel ve sâir sanat faaliyetleri cihetinden üzerlerinde durulamamış ve hâliyle de tanıtımları sağlanamamıştır.
Yerli ve yabancı, târihin bize emânet ettiği değerlere uzun süre hor bakılmış, ihtimamdan uzak, âdeta kendi hâllerine bırakılmışlardır.
Şanlı ecdâdın bize miras bıraktığı câmilerin, hanların, köprülerin, hamamların, sarayların, kasırların, surların, kemerlerin...bırakınız tanınması/tanıtılmasını, emânet olarak bile değerleri bilinememiş ve korunamamıştır.
Şunu da hemen ifade etmeliyim ki, son senelerde yapılan eski eser tâmiratlarında (ki, bunda da, ne yazık ki, Türkçe'de kullandığımız "tâmirat veya onarım" kelimeleri değil de; bunların Fransızca karşılığı olan "restorasyon" kelimesi kullanılıyor), büyük harcamalar yapılmasına rağmen, aslına uygun titizlik gösterilmediğinden, eserlerimiz hakîkati aksettirememekte ve yamalı bohça misâli câzibelerini kaybetmektedirler.
Buna dâir, daha evvelce de kamuyla paylaştığım üç numûneyi tekraren söylemeliyim. Bunlar: Elâzığ'da Harput Kalesi, Kayseri'de Gevher Nesibe Tıp Merkezi ve Samsun'da da, Büyük Câmi/Vâlide Câmi'dir.
Adı ne olursa olsun, ister muâsır, ister çağdaş ve isterse modern kelimeleri kullanılsın, ağaçlarının kesilip, otlarının yakılıp, çiçeklerinin soldurulup, yerlerine, ucûbe, estetikten mahrûm, tabiîlikten uzak, zevksizlik numûnesi binaların dikildiği bir zaman diliminde, eskiye rağbetin, en azından, bâzı hassas, titiz, samimî, iyi niyetli ve millî şuûr sâhibi ellerde yeşermesi, artması ve dillendirilmesi de sevindiricidir.
Bunlardan biri de, Hasan Akar tarafından kaleme alınan "NİKSAR ÜSTÜNE" adlı kitaptır.
Biliyorum ve bilinmelidir ki, Niksar gibi bir târih hazînesi bir mekân, bir veya birkaç kitapla anlatılamaz. Ancak şu var ki, buna hamle yapmak bile büyük bir cesâret işi ve kültür hizmetidir.
"NİKSAR ÜSTÜNE"; Tokat Şâirler ve Yazarlar Derneği Başkanı Hasan Akar'ın son kitabının adıdır. Hasan Akar, bundan önce, Müjdat Özbay ile, Millî Mücâdele Yıllarında Niksar; M. Necati Güneş'le, Vakıflar ve Tarihî Eserlerimiz adlı inceleme kitaplarıyla; ayrıca, Gül Ağacı Değilem adlı şiir kitabı ve Niksar'dan Azerbaycan'a Bir Demet Hâr-ı Bülbül adlı şiir-nesir kitaplarıyla da okurla buluşmuş değerli bir kalemdir.
Yine; M. Necati Güneş, Müjdat Özbay ve A. Turan Erdoğan'la birlikte hazırlanmış Dîvân-ı Emrah adlı eseri de bulunmaktadır.
"NİKSAR ÜSTÜNE"; aynı zamanda Niksar Belediye Başkanlığı'nın bir kültür yayını olarak neşredilmiştir. Bu cihetten, böyle bir faaliyete omuz vererek destek olan Niksar Belediye Başkanı Özdilek Özcan'ı da tebrik ederim.
Başkan Özcan, eseri sunuşunda şöyle diyor: "Bu eserde, Danişmendli Türk Devleti'nin kurucusu Melik Gümüştekin Ahmet Gazi'den, Selçuklu döneminde yaşayan Ahi Pehlivan'dan, Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde hayatını Niksar'da geçiren Erzurumlu Emrah'a, Cumhuriyet döneminde Anadolu insanını en güzel şekliyle tasavvur eden Cahit Külebi'ye uzanan bir tarih, edebiyat ve sanat çizgisi çıkar karşımıza..."
Yazar Hasan Akar ise, ÖNSÖZ/SON SÖZ'ünün ilk cümlelerinde, uyarıcı bir işâret veriyor: "Kimi eser sahipleri haklı olarak çalışmalarının başına Ön Söz ibaresini koyarlar ama ben nedense Son Söz ifadesini de ekledim bu kez. Belki bu çalışma eser niteliğinde benim Niksar'la ilgili gün yüzüne çıkarabildiğim son gayretim olacak. Bu demek değil ki Niksar araştırma ve yazılarım bununla son bulacak. Bir insanın yüreği yirmi yıl o şehrin aşkıyla çarptıysa bunu düşünebilmek eşyânın tabiatına uygun mu hiç?"
İşte, mes'ele buradadır!..Yani; çalışmayı akamete uğratmamak, devamlı kılmak, gayreti hiç eksik etmemek, "Beşikten mezara kadar okumak" ve "İlmi yazıya bağlamak" hedefi budur!..
Eser; yazar Hasan Akar'ın çeşitli gazete ve dergilerde Niksar hakkında yazdığı makalelerden meydana geliyor. Ancak; her makale müstakil olmasına rağmen, mevzû Niksar olunca, bir bütünlük arzediyor.
264 sayfalık eserdeki başlıklarını takdîm edersem, meramımı daha iyi anlatabilmiş olurum:
*Melik Gümüştekin Ahmet Gazi ve Niksar Danişmendliler Çalışmaları Uygulamaları ve Araştırma Merkezi * Niksar Nizamettin Yağıbasan Türbesi, Niksar Kalesi'nde Eski İhtişamıyla Sizi Yeniden selâmlayacak * Türkler'in Anadolu'ya Gelişlerinde Ahlat'tan Niksar'a Uzanan Türk Damgaları * Mevlâna'nın Yakın Dostlarından Ebubekir Niksarî ve Niksar Kalenderhâne Mahallesi*Arşivlerde Niksar'a Ait Bâzı Belgeler * Niksarlı Ahi Pehlivan Türbesi Üzerine Bâzı Değerlendirmeler * Anadolu'da Bilinen İlk Su Değirmenleri ve Küçük Çukurova Niksar * Kuşların Vefâsını Biz Niksar Kırgızlar Kümbeti'ne Gösteremedik *Nuiksar'da Medfûn Şeyh Keşfi Osman Efendi ve Yaptırdığı Câmi Üzerine * Niksar'da Ahi Pehlivan'ın Bağrında Bir gurbet Âşığı Erzurumlu Emrah* Erzurumlu Emrah'ın Soyu, Doğduğu Köy ve İki Şiirinin Hikâyesi * Niksar Nalbantlar Câmii ve Erzurumlu Emrah*Erzurumlu Emrah'ın Pek bilinmeyen Bir Dostu Abdullah Baba * Evliyâ Çelebi'nin niksar'ı * Niksar'da Eğitim Tarihine Kısa Bir Bakış ve Niksar Rüştiyesi * Niksar ve Niksar Eski Hükûmet Konağı Üzerine * Niksar'da Eski Hükûmet Konağı ve Müezzinzâde Hacı Abdurrahman Efendi * Niksar'dan Sarıkamış'a Gidip de Dönemeyen Bir Alay: 91 Alay * İzmir'in İşgaline Karşı Bölgemizde İlk Telin Mitingi ve Hacı Mahir Efendi * Niksar'da İzmir'in İşgalini Telin Mitingine Katılanlardan Hacı Ahmet Naksari ve Hacı Hâfız Süleyman Efendi * Şakî-i Şehir Hekimoğlu İbrahim ve Niksar * Mübadele ve Niksar * Mübadeleden Bâzı Ayrıntılar * Niksar'da Köprüler *Tokat-Niksar-Ünye Yolu Üzerine Bâzı Değerlendirmeler *Niksar Sancağı * Niksar'ın Hava Şehitleri * Ayvas Suyu'nu Dünyaya Tanıtan Bir Başkan: Cavit Tahmiscioğlu * Niksar Halkevi Ülker Dergisi *Basın ve Niksar * Entarisi Aktandır/Kalenin Bedenleri/Niksar'ın Fidanları * Tarih, Tabiat, Vakıf Şehri Niksar * Cahit Külebi Hasret Duyduğu Topraklarda Niksar'da * Bir Türkü Tutturur Şiirleri Tozlu Yollarda Cahit Külebi'nin * Kahramanlığı Anıtkabir'e Uzanan Bir milis Fatlılı Ali Çavuş * Niksar'ın Özüne Dokunmak/Niksar'dan Safranbolu'ya * Cumhurbaşkanı İsmet Paşa'nın (İnönü) Depremlerde Niksar'a Gelişi * Niksar'dan Mevlâna'ya Koşan Bir Nazar Ber-Kadem Mustafa Necati Elgin * Bir Şiir Söyler Kelkit Talazan'da * Niksar Polat Baba 2. Kültür Etkinlikleri * Et Tırnaktan Ayrılır mı? * Nezük/Niksar'da Sivaslı Bir Gelin * Şarşak'ın Şakşağı * Tokat Yöresi Kelimeler Sözlüğü Üzerine * Gökçeli ve Dilimli Kaya *Niksar'da ve İzmir'de Yaşanmış Bir Bekçi Hikâyesi * Zamanın Götürdükleri * Sen, Benim Gibi Niksar'ı Sevemezsin.
Niksar şehrinin önemini ifade bakımından, Yazar Hasan Akar'ın bu eserinden kısa bir bölüm naklediyorum:
"11. yüzyılın son çeyreğinden beri Türk yurdu olan Niksar; Tokat, Sivas, Kayseri, Malatya'nın bir bölümü ve Amasya'yı içine alan Danişmendli Beyliği'ne de başkentlik yapmış olup, kurucusu Melik Danişmend Gazi'nin mezarı da burada bulunmaktadır.
Niksar şehri de, Malazgirt zaferi önce ve sonrasında, Türk beylerinin Anadolu akınlarında Bitlis-Ahlat, Harput, İznik gibi bir üs seçerek tutundukları ilk yerleşim bölgelerinden biridir. Sultan Alparslan'ın komutanlarından Danişment Ahmet Gazi, konumu bakımından çok önemli olan Niksar'ı fethettikten sonra kendisine merkez seçerek Danişmendliler'in başşehri yapmıştır. " (Sf. 17)
Geleceğimize sıhhatli bakmayı arzuladığımız nesiller istiyorsak, târihimize dâir her noktanın keşfi ve günyüzüne çıkarılması için gayret göstermek mecbûriyetindeyiz. Târihini bilmeyen nesiller, sâdece kör, sağır ve hattâ dilsiz değil, millî ve insanî idrâk bakımından da noksan olurlar.
Yazar Hasan Akar'dan yeni araştırmalar beklemek elbette ki hakkımızdır. Zâten, kendisi de boş durmayacağını vaad ediyor.
Yazımın başında naklettiğim şu söz O'nun: "Bu demek değil ki Niksar araştırma ve yazılarım bununla son bulacak."
Tebriklerimle başarılarının devamını diliyorum!..
