'Fahiş Fiyat' Söylemi ve Aklın Siyasete Yenilişi

Aklın yerini slogan alınca

Bir dönem enflasyonla mücadele adına, 2019 yerel seçimleri öncesinde büyükşehirlerde belediyeler eliyle parklara ve meydanlara tanzim satış çadırları, manavlar kurulmuştu; gülmüştük.

Aradan 6 yıl geçti.

Soğan bitti, tezgâh kalktı, manav kapandı… Kocaman enflasyon kaldı.

Bugün ise Ticaret Bakanı Sayın Ömer Bolat’ın ağzından aynı refleksi işitiyoruz:

“Asgari ücreti bahane edip zam yapanlara aman yok.”

Bu kez gülmüyorum; hayret ediyorum.

Ve ister istemez şu soru takılıyor aklıma:

Altı yılda değişen ne, değişmeyen ne?

Siyasi Slogan mı, Ekonomi Politikası mı?

Yıllar önce bir toplantıda, bugünün Ticaret Bakanı Sayın Ömer Bolat’ı dinlemiştim.

Ölçülü konuşan, akla yaslanan, devlet–piyasa dengesini bilen bir profil çiziyordu.

O gün, “Bakan olursa teknokrat bir çizgide yürür” diye düşünmüştüm.

Yanılmışım.

Bugün duyduğumuz bu cümle, bir ekonomi politikası değildir; siyasi bir slogandır.

Daha önemlisi, hukuki bir karşılığı yoktur.

Çünkü hukuk devleti sloganla yönetilemez.

Hukukta Tanımı Olmayan Suç

Anayasa’ya göre devlet, kuralları önceden koyar.

Vatandaş neyin suç, neyin serbest olduğunu önceden bilir.

Oysa “fahiş fiyat” denilen kavramın:

• Tanımı yok,

• Oranı yok,

• Ölçütü yok.

Ama cezası var. Hem de oldukça ağır.

Niyet mi, Eylem mi?

Burada ince ama gerekli bir tekzip yapmak gerekir:

“Asgari ücreti bahane etmek” diye bir hukuki fiil yoktur.

Bu, bir fiil değil; niyet isnadıdır.

Oysa hukuk, niyetle değil eylemle ilgilenir. Ceza hukukunda da, idari yaptırımlarda da kural budur.

Enflasyonun Gerçek Müsebbipleri

Bugün enflasyonun sebebi esnaf değildir.

Sebep; karşılıksız para basılması, sınırsız kamu zamları, ölçüsüz kamu harcamaları ve baştan açık vereceği bilinen sözde bütçelerdir.

Siyasetçiler ve emrindeki üst düzey bürokratlar, sanki başka bir dünyada yaşıyormuş gibi kendileri için tek bir harcama kısıtı getirmeden savurganlığa devam ederken; faturayı piyasaya, esnafa ve vatandaşa kesmektedir.

Bütçe Disiplini ve Anayasa

Oysa Anayasa m.161 ve devamı, bütçenin gerçekçi, dengeli ve disiplinli olmasını emreder.

Bütçe disiplini yoksa, hukuk devleti de yoktur.

Bunları çözmeden etikete saldırmak ise, yangını termometreyle söndürmeye çalışmaktır.

Hayal Kırıklığının Adresi

Benim hayal kırıklığım bir siyasetçiye değil; aklı temsil etmesini beklediğim bir isme yöneliktir.

Yıllar önce dinlediğim siyasetçi olmayan Ömer Bolat ile bugün konuşan Ticaret Bakanı Sayın Ömer Bolat arasında, hukuk kadar mesafe vardır.

Ve unutulmamalıdır:

Hukukun sustuğu, bütçenin masal olduğu yerde enflasyon düşmez; sadece akılla alay edilir…

Av. Sefer Gök

Tahmini okuma süresi: 2 dakika.