Alexa

Tan Malaka kim?

Gerçek bir Endonezya Milli Kahramanıdır. 1897-1949 arasında yaşadığı 52  yıllık ömrünü yüzde yüz bağımsızlık (seratus persen merdeka) ülküsü için harcamıştır.   

Almanya, Hollanda, Rusya, Çin, Burma, Tayland, Filipin ülkelerinde 89 bin kilometre yol koştu. 

Batı Sumatra'da dindar bir müslüman evinde doğan Muhammed Hatta (1902-1980) gibi  Minangkabau kabilesinden olan ve  komünizm ile İslâm arasındaki uyumluluk  temelli düşünceleriyle Güneydoğu Asya'nın sıcak kuşağında  geniş bölgede Avustralya’yı da içeren bir  "Aslia" denen kuramı tasarlayan bir sosyalist olarak modern Endonezya tarihinde devrimci sıra dışı bir kahramandır.

Endonez kardeşlerime senin adın ne? diye sorduğumuzda aldığımız cevaba karşılık hayır senin adın bu değil, senin adın Tan Malaka denecek derecede bizi etkileyen bir ulu kişidir. Gerçek adı: Ibrahim Gelar Datuk Sutan Malaka’dır.   Memur  (bangsawan)  ailesinden geliyordu. Bukittinggi de 16 yıl Felemenk ülkesinde eğitim aldı ve sosyalizm ve politika çalıştı. Endonezya Ulusal kahramanlarındandır. Marksist, Troçkist ve  İslâm Birliği çizgisinde fikirler  üretti.  Eserlerinde   tam bağımsızlığı savunan sol hareket (gerakan kiri) önderlerindendir. Endonez  belgesel TV habercisi  Najwa Shihap hanım “nevi şahsına münhasır bir düşünce adamı“ (sosok pahami) diye vasıflandırır.  Persatuan Perjuangan ve  Murba Party, kurucusu, savaş yılları gerilla hareketi önderlerindendir. Endonezya Cumhuriyeti Babası  (Bapak Republik Indonesia) ünvanıyla bilinir.

İlk kez bir eserde Endonezya Cumhuriyeti ibaresini kullanan milli ve sol bir liderdir.  Sol hareket içindeydi ama kendine özgün, müstakil fikirleri vardı.  Sovyet komunist hareketinde LeonTrostky (1879-1940)  ile benzeştirilebilen  bir konumdaydı.  Akıl ve ülkü bir arada ülkücü ve görev ahlâkı her koşulda doğrucu davut  (deontoloji)  tavrı ve hareket felsefesi  egemen bir kişiliği  Trostky ile benzeşir.  Kanaatimize göre bir yazar olarak adı konmamış bir Aziz Nesin işlevi görmüştü. Tek farkı Tanrı’yı inkâr etmiyordu.  Batı Sumatra'da gazeteci yazar  Abdul Muis (1886–1959) tarafından 1912 lerde çıkarılan İslâmcı modernist hareket Gençler Kümesi (Kaoem Moeda) adlı gazetenin  coşku atmosferinde büyüdü.   16 yaşına kadar Bukittinggi’de Felemenk Okulu’nda eğitim gördü. Politika  ve sosyalizm ile tanıştı. Felsefi tasarımı çok güçlüydü.

 Kendisini  “Artık çaresiz  olup  yapacak birşeyim kalmazsa  o zaman devrimin önderliğini en nihayetinde Sukarno'nun kardeşi Tan Malaka'ya  teslim edeceğim.”  diye betimleyen Sukarno’nun ifadesi  Endonezya ulusal devrimindeki yerini ve önemini  açıklar. 

 Milliyetçi, komünist ama din konusunda aşırı iedolog olmayan çizgisini ömür boyu sürdürdü. Endonez aydını Madani “Sukarno’nun idolleştirdiği öncü” diye  betimler. Sukarno onun kitaplarını okuyordu, onunla birlikte olmaktan çok mutluydu.    Ancak çevrilen Sukarno Bağımsız Endonezya  (2013, Soekarno Indonesia Merdeka)  filmindeki sıralama (giliran)  yaşayan yeğeni  tarafından kabul edilmedi. O Tan Malaka’nın neden bağımsılık deklarasyonu günü  Cakarta olmadığını  deklarasyon öncesi 150 km. batıdaki Banten kentine hareket etmesi

ile açıklar.  Suharto Yeni Düzen Dönemi’nde (Orba; 1966-1998) kitapları yasaklanan ve halkın gözünden uzaklaştırılan, başarılarının hatırası unutturulan  Tan  Malaka  2017 yılından itibaren küllerinin arasından doğma döneminde girdi.

Ana lisanı Minangkabau ile milli lisanı Endonezce’nin yanısıra Felemenkçe,  Rusça, Almanca, İngilizce, Çince (Mandarin)  Sökedüş Afrika Felemenkçesi  (Belanda Taal), Filipin Yerel Lisanı Tagalogca   olmak üzere toplam 8 lisan bilen, 51 yıl 8 ay 19 günlük ömrü boyunca  20 yıl kaçak yaşayan (pelarian)  13 kez zindana (bui) giren,  2 kıta 11 ülkede gizli polis tarafından aranan, (diburu polisi rahasia)  27 kitap ve kitapçık yazan,  öğretmen, (guru) serbest yazar, (penulis lepas) katip, (kerani)  usta, şef (mandor) ve terzi, (tukang jahit) olarak 5 çeşit meslek icra eden Tan  Malaka,  son günlerde Endonezya görsel basınında sık sık gündeme gelmektedir. 

Rahmetli Tan Malaka’nın  canlı iken ömrünü harcadığı hedefe kitapları ve ülküsünün tesiriyle esen havada  “dirilmekte olan cesedi”  hizmet etmeye devem etmektedir. Endonezya “ölü canlar” “uyuyan dev” ülkesi olarak en çok muhtaç olduğu kudreti  damarlarında  bulacaktır.

 2017 den sonra gözlemlediğimiz kadarıyla;  Tan  Malaka Doğu Cava Kediri’den Batı Sumatra Lima Puluh kenti arasındaki 1900 km. mesafeye taşınan  (menjemput) cenazesi  ile adeta külleri arasından yeniden doğmakta ve Endonezya şuurunun intibahına  hizmet etmektedir.                 Tan Malaka’nın cesedi Kediri’den Batı Sumatra’ya nakledilecek. (menjemput jasad) Imam Mübarek 14 Ocak 2017 günü verdiği habere göre  Cesedi memleketine (kampung halaman) nakletmek  için Luak Limo Puluah Kota halkı,   varisleri olan aile reisleriyle (ninik mamak)   birlikte Bungo Satangkai, Suliki’de, (Minangkabau  kabile bölgesi)    ananevi cemiyet oluşturdu.  

            Tan Malaka bize ne öğretiyor?   Sömürgen ve kemirgenler  aynı zamanda ırz düşmanıdır. Ama bunlardan daha da önemli bir özellikleri var: “Başkalaşım” yetenekleri gelişmiştir.  İşte biz de  bunu öğrenmeliyiz.  Endonezya’yı sömürüp kemiren Felemenklerin torunları “Endonezya Uzmanı” olarak Endonezya televizyonlarında açıklamalar yapmaktadır.  Örneğin Felemenk Harry A Poeze bir Endonezya tarihi uzmanı olarak mikrofonlara demeçler verip açıklamalar yapıyor. Biz Türk olarak neredeyiz?   İşte bu benim ağrıma gidiyor.   Harry  A Poeze’nin yerinde bir Türk ismi olmalıydı. Neden bunun başaramadığımızı sormak da yine bize düşüyor.  İnanınızki bunu yeryüzünde sapına kadar hakeden Türk milletinden başka   millet yoktur.   Tan Malaka’yı rahmetle anıyorum.

YORUM EKLE