04.10.2019, 01:08 37

AĞALIK, HIYAR AĞASI, ÇAYIR AĞASI

Osmanlı’da askerlik ve idare kuruluşlarında bir yerin sahibine Ağa, o yere de Ağalık denirdi. Yeniçeri Ağası, Kızlar Ağası, Kapu Ağası, gibi. Ağalık sıfatı aynı zamanda Çavuşbaşı Ağa, Ağayı Sipahiyan, Silahdar Ağa gibi, memurluk adlarının başında veya sonunda da kullanılırdı.

19. yüzyıldan sonra ağa sözü, yerini efendi ve bey sanlarına bıraktı. 
1934’te imtiyaz ifade eden Paşa, Bey, Efendi gibi unvanlarla beraber Ağa unvanı da kaldırıldı. Zannediyorum Kırkpınar da bundan nasibini aldı.
Yaptığım araştırmada sadece 1950’den bu yana Kırkpınar Ağası olanların listesine rastladım.
Ağa sözü, cömert, etrafını koruyan kollayan anlamında kullanılır genellikle. Bakmayın siz bizim proleter aydınlarımıza, üç cümle kursalar içinde mutlaka bir ağa/maraba ifadesi geçer. 
Cibilliyeti bozuk ağalar, imamlar, öğretmenler… var diye ağa, imam, öğretmen düşmanlığı yapmanın ne anlamı vardır?...
“Yiğitlik vurmakla, ağalık vermekle olur” sözü bu kültürün ürettiği bir değer yargısıdır.
Ağa ile hıyar ağası arasında fark vardır. Ağalık, asaletli adamlara yakışır ki hem de nasıl… Baldırı çıplaktan ağa olmaz. Olursa tuzu bile kokutur.
Eski beylerin yerini almıştır ağa. Bey, yemez, yedirir, almaz, verir, korur, kondurur, göçürür. Etrafındakilerden sorumludur.
Hıyar ağaları da türemiştir elbet. Asaleti kendinden menkul, sonradan görme insanı çoban, bekçi, yönetici… yapsan zarardan başka getirisi olmaz.
 “Ağanın eli tutulmaz” sözünde hem cömertlik hem yiğitlik anlatılmıyor mu? 
Gönlü geniş, ilmini, varlığını, zamanını etrafındakilerle paylaşan, yakınlarını, komşularını korumak ve kollamak konusunda titiz davranan insanlar vardır.
Bana göre onlar, “adı konmamış” ağalardır.
Kim darda kalmışsa oraya uzanır eli, selamı, iyi niyeti. Böyle insanlara çok ihtiyacımız vardır.
Ağa, yaptığı iyiliklerin anlatılmasından rahatsız olur. O, yapması gerekeni yaptığı zaman huzurludur.
“Alma ağacı” dibinde doğan, “Verme ağacı”nın etrafından geçmemiş adamdan ağa olmaz.
Kırkpınar’da ağalık bir gelenektir. Varlığı asırlara dayanan bir geleneğin korunmasıdır Kırkpınar Ağalığı. Buna benzer başka gelenekli ve topluma mal olmuş buluşmalar için ağalık kurumu oluşturulması uygun olur.
LADER (Lâdik Akpınar Mezunları Derneği) Samsun Şubesi olarak geleneksel hâle gelmesi dileklerimizle Başlattığımız ve Temmuz sonuna yakın günlerde, fındık mevsimi için Ordu’ya dönmüş Akpınarlılarla buluşmak amacıyla Ordu Keşkek Şenliği adı altında buluşma günü tertipledik ve ilkini gerçekleştirdik.
Fatsa Beyceli Köyü’nde Mustafa Arı ağabeyimizin harmanındaki buluşmada gelecek yıl bu şenliği tertiplemek üzere “Ağa Seçimi” yaptık.
Niyetim, ağalığı üstlenmekti. Mustafa Yıldız kardeşimizin de istekli olmasıyla komşu köylerden olmamız hesabıyla 2020 Yılı Geleneksel Ordu Keşkek Şenliği Ağalığını üstlenmiş olduk.
Ağalık, hakkını verene yakışır. Bize de yakışacağını düşünüyorum. Allah utandırmasın…


1987, Samsunlu Hasbi Menteşoğlu Kırkpınar Ağasıdır. Plakasına “KIRKPINAR AĞASI” yazdırması bilinir…
Sakarya taraflarında trafik polisleri çevirmede plakayı görünce biri şöyle der:
-Ne bu böyle? Bakanların arabalarında bile yok…
Hasbi Ağa yapıştırır cevabı:
-Oğlum, bir sürü bakan var ama Kırkpınar Ağası bir tane. Aç yolu da gidelim…
Yiğit, cömert, sözünün eri olan herkes derecesine göre ağadır.
Bir sürü makam sahipleri, şöhretler vardır. Zenginler vardır ama içlerinden cömertliği, mertliği, yiğitliği yerinde olanlar unutulmaz. Onların toplumdaki yerleri farklıdır. Allah sayılarını artırsın

Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 30 63
2. Trabzonspor 30 61
3. Sivasspor 30 54
4. Galatasaray 30 52
5. Beşiktaş 30 50
6. Fenerbahçe 30 49
7. Alanyaspor 30 48
8. Göztepe 30 38
9. Gaziantep FK 30 38
10. Antalyaspor 30 37
11. Kasımpaşa 30 36
12. Gençlerbirliği 30 32
13. Denizlispor 30 32
14. Kayserispor 30 31
15. Konyaspor 30 30
16. Malatyaspor 30 29
17. Çaykur Rizespor 30 29
18. Ankaragücü 30 25
Takımlar O P
1. Hatayspor 32 60
2. Erzurum BB 32 56
3. Adana Demirspor 32 55
4. Bursaspor 32 55
5. Akhisar Bld.Spor 32 54
6. Fatih Karagümrük 32 53
7. Altay 32 51
8. Ümraniye 32 44
9. Keçiörengücü 32 44
10. Giresunspor 32 44
11. Menemen Belediyespor 32 42
12. İstanbulspor 32 37
13. Balıkesirspor 32 35
14. Altınordu 32 33
15. Boluspor 32 30
16. Osmanlıspor 32 27
17. Adanaspor 32 21
18. Eskişehirspor 32 12
Takımlar O P
1. Liverpool 33 89
2. Man City 33 66
3. Leicester City 33 58
4. Chelsea 33 57
5. M. United 33 55
6. Wolverhampton 33 52
7. Arsenal 33 49
8. Sheffield United 33 48
9. Burnley 33 46
10. Tottenham 32 45
11. Everton 32 44
12. Newcastle 33 43
13. Southampton 33 43
14. Crystal Palace 33 42
15. Brighton 33 36
16. West Ham 33 31
17. Watford 33 28
18. Aston Villa 33 27
19. Bournemouth 33 27
20. Norwich City 33 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 34 77
2. Barcelona 34 73
3. Atletico Madrid 34 62
4. Sevilla 33 57
5. Villarreal 34 54
6. Getafe 34 53
7. Real Sociedad 34 51
8. Athletic Bilbao 34 48
9. Valencia 34 47
10. Granada 34 47
11. Osasuna 34 45
12. Levante 34 43
13. Real Valladolid 34 39
14. Real Betis 34 38
15. Deportivo Alaves 34 35
16. Eibar 33 35
17. Celta de Vigo 34 35
18. Mallorca 34 29
19. Leganés 34 28
20. Espanyol 34 24